.png)
BÀI TẬP NÊU TÁC DỤNG BIỆN PHÁP TU TỪ
1.
Đọc văn bản sau:
(1) Mẹ ngồi xuống đi
không phải tàu to thuyền lớn
chỉ dăm cây nữa làm bè
cũng chẳng sông to suối nhỏ
ao nhà mình thôi
con mời mẹ rong chơi...
(2) Mẹ cười giãn nếp nhăn
hàm răng trầu lóng lánh
mẹ ngồi cho vững nhé
tay con làm chèo...
(3) Ao nhà mình thôi
bè nhỏ
những vòng sóng cũng nhỏ
mở ra khoảng trời đáy nước
mắt mẹ đăm đắm cười...
(4) Ngày xưa ơi
của mẹ
là chiếc thuyền câu be bé
vùng chiêm trũng quê mình
góc cầu ao nhỏ
đàn cả chơi trốn tìm quanh vạt
bèo tây
bên sông chiều kín
[1]
nước
mẹ xõa tóc thành mây
bay trên khoảng trời con gái...
(5) Ngày xưa của mẹ
là chùa Thầy, chùa Hương
mùa xuân trẩy hội
thuyền ra thuyền vào
tấp nập lời chào
A Di Đà Phật!
(6) Rồi một lần
thuyền đưa mẹ về Tây Trúc
con khăn trắng áo xô
[2]
khóc mẹ đầm đìa...
(7) Mẹ ngồi cho chắc nhé
ao nhà mình thôi
Ơ kìa mẹ đâu rồi!
(8) Quở tay không chạm mẹ
mưa nhòa mắt con...
(Mơ, Nguyễn Kiến Thọ,
dẫn theo http://vannghequandoi.com.vn,
Thứ Hai, 19/07/2021 00:42)
Trình bày tác dụng của phép điệp ao nhà mình thôi.
2.
Đọc đoạn trích:
Trên đời chẳng ai lo cho ta bằng mẹ
Cũng chẳng ai ta làm khổ nhiều như mẹ của ta
Mẹ ơi nếu con được sống lại tuổi thơ
Con sẽ chẳng bao giờ mải chơi trốn học
Đứa con trai nhiều lỗi lầm ương ngạnh
Sẽ không lần nào làm mẹ xót xa.
Ước mẹ trẻ hoài như buổi mới gặp cha
Ước con được sống suốt đời bên mẹ
Mẹ muốn ăn cá thu con chẳng nề xuống bể
Chẳng ngại lên ngàn kiếm đọt măng mai
Nhưng xứ sở ta quân Mỹ tới rồi
Cùng bè bạn con lên đường đuổi giặc.
Mẹ vui vẻ gánh lấy phần khó nhọc
Việc cơ quan, việc Đảng, việc nhà
Đánh Pháp năm xưa, đánh Mỹ bây giờ
Quen vất vả, mẹ quản gì sương nắng.
(Trích Gửi mẹ, in trong Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, Lưu Quang Vũ, Nxb HNV, 2018,
tr.23)
Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ điệp ngữ trong hai câu thơ sau:
Ước mẹ trẻ hoài như buổi mới gặp cha
Ước con được sống suốt đời bên mẹ
3.
Đọc văn bản sau:
NHỚ
(Nguyễn Đình Thi)
Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây
Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần
Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn
Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời
Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực
Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người
(In trong tạp chí Nhà văn, số 2, tháng 9/ 2010)
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong hai dòng thơ sau:
Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
4.
Bà ốm
Vũ Tú Nam*
Loan tưởng bà nội chỉ bị cảm cúm sơ sơ. Thế mà chiều hôm ấy, Loan đi học về, giật
mình thấy mẹ rơm rớm nước mắt bảo bố và bác Xuân đã cảng bà đi cấp cứu ở bệnh viện huyện.
Suốt đêm, mẹ và Loan ít ngủ, thương bà, lo cho bà.
Hôm sau, bố ở huyện về, báo tin bà đã tỉnh, không có gì đáng ngại nữa. Bà dặn Loan
phải chăm học, nhớ cho mái mơ ăn thêm rau (nó thích ăn rau lắm) và nhốt riêng con gà ri ra,
kẻo nó hay bị con gà khác bắt nạt, tội nghiệp nó.
Ôi, mới vắng bà có mấy ngày mà đàn gà cứ ngơ ngác cả ra. Bà chăm chúng nó thế thảo
nào! Còn Loan thì nhìn vào đâu, sờ vào cái gì cũng thấy thiếu bà. Cái bình vôi ăn trầu của bà
kia. Cái chổi bà thường luôn tay quét. Cái rế, cái nồi, cái rổ bát, bao giờ cũng chùi cũng xếp
gọn gàng.
Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn
tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm cũng như sốt
ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào.
Vì phải đi thi, Loan không lên huyện thăm bà được. Nó chọn đúng mười quả trứng gà
tươi nhất, do con gà mái hoa của nó đẻ - gửi bố mang đi biếu bà. Nó không quên viết gửi bà
mấy chữ:
Bà yêu quý của cháu.
Bà cứ yên tâm chữa bệnh, mẹ cháu mải làm đồng, cháu tưới vườn và chăm đàn gà đúng
như lời bà dặn. Cháu làm bài thi tốt lắm, bà ạ.
Cháu Loan của bà.
Trong thư nó không nói gì về mười quả trứng nó đã gửi biếu bà cả. Nó vốn là đứa trẻ tế
nhị. Hôm ấy đúng ngày chủ nhật, bố đón bà ở bệnh viện huyện về. Bà còn xanh lắm, tay phải
chống gậy, nhưng bà cười từ ngoài sân cười vào. Loan chạy ra ôm lấy bà, giụi đầu vào ngực áo
bà, khóc òa lên. Bà xoa xoa tóc Loan mắng yêu:
- Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây....
Loan nắm lấy tay bà, dắt bà vào giường. Bà bảo bố đưa cho bà cái bị. Bà xếp ra hai quả
cam, sáu quả chuối và năm quả trứng gà. Bà bảo:
- Đây bà thưởng cho.... Nín đi, nín đi nào!...
Loan ngước nhìn bà, khúc khích cười, nhưng miệng nó cười, mà mắt thì vẫn khóc. Vì nó
biết bà đã dành dụm không ăn hết trứng và các thứ quà của nó cùng mọi người gửi biếu bà. Bà
ơi, cháu yêu bà, cháu thương bà quá!
(Theo Những truyện hay viết cho thiếu nhi, NXB Kim Đồng, năm 2019, tr 215-217)
Nêu tác dụng của biện pháp nhân hóa trong những câu sau:
Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được
bàn tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm cũng
như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào.