CHỦ ĐỀ 1: VĂN BẢN NHẬT DỤNG VÀ NHỮNG YÊU CẦU KHI TẠO LẬP VĂN BẢN- NGỮ VĂN 7

Ngày soạn: 5/9/2020CHỦ ĐỀ 1: VĂN BẢN NHẬT DỤNG VÀ NHỮNG YÊU CẦU KHI TẠO LẬP VĂN BẢN- NGỮ VĂN 7 Thời lượng: 10 tiếtSố bài: 06I.                 CƠ SỞ HÌNH THÀNH CHỦ ĐỀ- Công văn 3280 của Bộ giáo dục về tinh giảm chương trình Ngữ văn 7.         - Các văn bản nhật dụng và các bài học tập làm văn về tạo lập văn bản trong chương trình Ngữ văn lớp 7 ở SGK hiện hành.         - Tài liệu tham khảo: Tư liệu Ngữ văn 7, SGV Ngữ văn 7, Đọc- hiểu văn bản Ngữ văn 7 và một số tài liệu tham khảo khác.         II. THỜI GIAN DỰ KIẾN - Chủ đề gồm 10 tiết. Nội dung từng tiết được phân chia như sau: Tiết Nội dung Ghi chú 1,2 Khái quát chủ đề - Đọc hiểu văn bản Cổng trường mở ra. 3,4 Đọc hiểu văn bản Mẹ tôi 5,6 Đọc hiểu văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê. 7 Liên kết trong văn bản. 8 Bố cục trong văn bản 9 Mạch lạc trong văn bản. 10 Tổng kết chủ đề + Luyện tập tổng hợp + Kiểm tra đánh giá. Bước 1: Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ của chủ đề:a. Kiến thức:- Hiểu được đặc điểm của văn bản nhật dụng và đặc trưng qua các tác phẩm cụ thể.- Nắm vững nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của các văn bản nhật dụng trong chương trình.- HS nắm được những yêu cầu cơ bản khi tạo lập văn bản như: tính liên kết, bố cục và sự mạch lạc của văn bản. Hiểu được muốn đạt được mục đính giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết, có bố cuc rõ ràng và có sự mạch lạc trong văn bản.b. Kĩ năng:- Biết cách đọc - hiểu văn bản nhật dụng. - Vận dụng kiến thức tổng hợp để làm các bài tập nhận diện thông hiểu và tạo lập được văn bản ở các mức độ từ đoạn văn đến bài văn.c. Thái độ: Bồi dưỡng tìnhcảm gia đình, tình yêu thương con người, trân trọng những giá trị nhân văn tốt đẹp qua văn chương và cuộc sống… Giáo dục HS ý thức tạo lập văn bản khi nói và viết, nghiêm túc khi học tập bộ môn và vận dụng vào cuộc sống.d. Định hướng phát triển năng lực HS:- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học - Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học bài- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bản thân- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp ...- Năng lực làm bài tâp,lắng nghe ,ghi tích cực ...   - Năng lực làm việc độc lập, trình bày ý kiến cá nhân.- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh.- Năng lự tư duy, thẩm mĩ…Bước 2: Bảng mô tả các mức độ đánh giá theo định hướng năng lực của chủ đề: Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao - Tác giả hoàn cảnh sáng tác - Nhớ được những nét chính về tác giả, tác phẩm (cuộc đời, sự nghiệp, hoàn cảnh sáng tác, …) - Hiểu được sự ảnh hưởng của tác giả tới giá trị nội dung và ý nghĩa của các văn bản. - Vận dụng hiểu biết về tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh ra đời… để phân tích, lí giải giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản. - Vận dụng hiểu biết về tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh ra đời… để phân tích, lí giải giá trị nội dung, nghệ thuât của văn bản không có trong SGK - Thể loại văn bản Nhận diện được thể loại cụ thể trong văn bản và đặc trưng của thể loại đó. Hiểu được ai tro của thể loại trong việc thể hiện nội dung tư tưởng cảm xúc của các văn bản. Vận dụng những hiểu biết về thể loại để lí giải, phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật trong các văn bản. Vận dụng những hiểu biết về đặc trưng thể loại để tạo lập văn bản khác. - Đề tài, chủ đề, cảm xúc chủ đạo… - Nhận diện được cảm xúc chủ đạo trong từng văn bản. Hiểu được ý nghĩa của đề tài, chủ đề, cảm xúc chủ đạo của các văn bản đối với bản thân và cuộc sống Vận dụng những hiểu biết về đề tài chủ đề để lí giải, phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật trong các văn bản Vận dụng những hiểu biết về đề tài, chủ đề để đọc – hiểu văn bản khác cùng chủ đề, đề tài. - Ý nghĩa nội dung- Giá trị nghệ thuật - Nhận biết được những hình ảnh/ chi tiết tiêu biểu, trong tác phẩm.- Nhớ được những câu văn hay có giá trị - Nhận diện được những yếu tố nghệ thuật được tác giả sử dụng trong các chi tiết, hình ảnh. Hiểu được vai trò, tác dụng của các chi tiết, hình ảnh, câu văn đối với việc thể hiện nội dung tư tưởng của tác phẩm. - Cảm nhận được ý nghĩa của một số từ ngữ, hình ảnh/ chi tiết đặc sắc trong văn bản.- Trình bày được cảm nhận, ấn tượng của cá nhân về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản.- Đọc diễn cảm tác phẩm - Trình bày những kiến giải riêng, những phát hiện sáng tạo về văn bản- Đọc - hiểu các văn bản khác có cùng nội dung ý nghĩa. Biết so sánh được các văn bản đó.- Vận dụng tri thức đọc hiểu văn bản để kiến tạo những giá trị sống của cá nhân- Viết văn, vẽ tranh…- Nghiên cứu KH, dự án… Các yêu cầu khi tạo lập văn bản: tính liên kết, tính mạch lạc và chủ đề của văn bản. - Nhận biết được tính liên kết, tính mạch lạc và chủ đề của văn bản đã cho trong các phần ngữ liệu. -         Hiểu được vai trò của tính liên kết, mạch lạc và bố cục khi tạo lập văn bản trong quá trình giao tiếp. Vận dụng được những hiểu biết về tính liên kết, mạch lạc, bố cục khi đọc hiểu được văn bản khác và tạo lập được các văn bản đảm bảo các yêu cầu về tính liên kết, mạch lạc và bố cục văn bản. - Trình bày những kiến giải riêng, những phát hiện sáng tạo khi tạo lập văn bản .- So sánh các văn bản đảm bảo các yêu cầu trên với các văn bản ko có liên kết, mạch lạc…   Câu hỏi định tính, định lượng- Trắc nghiệm KQ (về tác giả, tác phẩm, đặc điểm thể loại, chi tiết nghệ thuật…)- Câu tự luận trả lời ngắn (lí giải, phát hiện, nhận xét, đánh giá…)- Bài tạo lập văn bản (trình bày cảm nhận, kiến giải riêng của cá nhân…)- Phiếu quan sát làm việc nhóm (trao đổi, thảo luận về các giá trị tác phẩm…) Bài tập thực hành- Hồ sơ (tập hợp các sản phẩm thực hành)- Bài tập dự án (nghiên cứu so sánh tác phẩm, nhân vật theo chủ đề)- Bài trình bày miệng (thuyết trình, trao đổi thảo luận, trình bày về một vấn đề…)                                            Câu hỏi và bài tập minh họa:Văn bản 1: Bài “Cổng trường mở ra” (Lí Lan) Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao - Nêu hiểu biết về tác giả?- Xác định phương thức biểu đạt của văn bản?- Văn bản được viết theo thể loại gì?- Văn bản được đọc với giọng điệu như thế nào?- Nêu chủ đề của văn bản.- Tìm những chi tiết, hình ảnh đặc sắc trong văn bản. - Câu văn nào thể hiện nội dung tư tưởng của văn bản? - Hoàn cảnh của tác giả có ảnh được đến cảm xúc trong văn bản không?- Văn bản có bố cục mấy phần? Căn cứ xác định bố cục của văn bản?- Tác giả đưa ra quan điểm gì về nhà trường và giáo dục? Câu văn nào nói lên điều đó?- Ở đoạn văn tiếp theo, tác giả tập trung làm sáng tỏ nội dung nào?- Tác giả đã dùng những câu văn nào để đưa ra ý kiến của mình?- Em có nhận xét gì về các phép tu từ được sử dụng trong đoạn văn bản này?- Kết thúc văn bản người mẹ nhắn nhủ con điều gì? - Kể tên một số tác phẩm khác của nhà văn Lí Lan? Kể tên các văn bản cùng đề tài.- Trong phần mở đầu, người mẹ xuất hiện với tâm trạng gì?- Nghệ thuật diễn đạt trong phần này có gì đặc biệt? Điều đó có tác dụng gì?- Chỉ rõ mạch cảm xúc suy nghĩ của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con?- Việc mẹ nói về ngày khai trường ở Nhật có ý nghĩa như thế nào?- Theo em, văn bản này có ý nghĩa ntn?-Điền vào sơ đồ thể hiện hệ thống các phần của văn bản? - Theo em, hình ảnh thế giới diệu kì mà người mẹ ở đây nói đến là gì? Hãy liên hệ đến bản thân để chứng tỏ cho điều đó.- Ngày khai trường ở Việt Nam chúng ta diễn ra như thế nào? - Ngày khai trường đầu tiên của em như thế nào? Viết đoạn văn kể về ngày khai trường đầu tiên của mình? Văn bản 2: Mẹ tôi ( Et-môn-đô đơ A-mi-xi) Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao - Trình bày những hiểu biết của em về tác giả?- Nêu xuất xứ của văn bản?- Văn bản được đọc với giọng điệu như thế nào?- Văn bản viết theo hình thức nào? Văn bản viết về chủ đề gì? ?Vì sao người bố lại viết thư cho con?? Nội dung bức thư của người bố?? Người bố hồi tưởng về mẹ qua những chi tiết nào?? Người bố đã vẽ ra viễn cảnh gì cho con khi không còn mẹ??Tìm nhưng câu văn thể hiện thái độ của bố?? Nhận xét về nghệ thuật của đoạn này?? Người bố có sự thay đổi giọng điệu như thế nào trong bức thư? - Sưu tầm những câu chuyện, văn bản khác trong tác phẩm Những tấm lòng cao cả?- Theo em người mẹ có vai trò như thế nào trong cuộc sống của mỗi người?-.Theo em người bố ở đây là người như thế nào?? Tại sao đọc xong bức thư En-ri-cô lại xúc động như vậy?- Trình bày cảm nhận của em về nội dung, ý nghĩa văn bản? - Hãy lí giải tại sao người bố không trực tiếp nói với con mà lại lựa chọn cách viết thư??Em đã bao giờ phạm lỗi với mẹ chưa? Khi đó em có hành động gì?? Qua văn bản hãy rút ra bài học cho bản thân trong cuộc sống Văn bản 3: Bài “Cuộc chia tay của những con búp bê”(Khánh Hoài) Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao - Trình bày những hiểu biết của em về tác giả?- Hoàn cảnh sáng tác văn bản?- Văn bản viết theo thể loại nào?- Xác định phương thức biểu đạt của văn bản?- Văn bản được đọc với giọng điệu như thế nào? - Văn bản NL về vấn đề gì? - Văn bản có mấy cảnh chia tay đó là những cuộc chia tay nào?- Tác giả đã dùng những chi tiết nào để diễn tả tâm trang của người anh, người em?- Nhận xét về tình cảm anh em của Thành và Thủy qua các chi tiết đó?- Em có nhận xét gì về nghệ thuật của đoạn văn trên? - Kể tên một số tác phẩm nghị luận xã hội khác cùng viết về đề tài.- Trong phần mở đầu, tác giả dẫn dắt vào vấn đề như thế nào?- Giải thích nhan đề của văn bản?- Theo em những con búp bê có vai trò gì trong câu chuyện?- Theo em, văn bản này có ý nghĩa ntn?- Chỉ rõ tâm trạng của người anh trong đoạn?- Theo em tại sao tác giả lại xen lẫn những đoạn miêu tả? Vai trò của nó? ?Theo em cuộc chia tay nào xúc động nhất? Hãy lí giải?- Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về nhân vật Thủy? Thi viết vẽ tranh, sáng tác thơ ca về đề tại gia đình?                Tập làm văn: Liên kết trong văn bản Bố cục, mạch lạc trong văn bản. Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao - Nếu đoạn văn viết như vậy thì có tính liên kết chưa?- Văn bản cần có sự liên kết về những mặt nào? - Muốn đoạn văn hiểu được cần phải có những tính chất gì?- Em hiểu liên kết nghĩa là gì? - Liên kết có vai trò ntn trong văn bản?- Như vậy để tạo sự liên kết của VB (trên) ta làm thế nào? - Hãy sửa lại đoạn văn để En có thể hiểu được ý bố?- Hãy chỉ ra sự thiếu liên kết trong đoạn văn? Sửa lại để trở thành 1 đoạn văn có nghĩa? - Hãy đối chiếu với đoạn văn trong văn bản "Mẹ tôi" và nhận xét vì sao đoạn văn vừa đọc trở nên khó hiểu?- Tạo lập đoạn văn theo chủ đề và chỉ ra tính liện kết của đoạn văn đó? - Cho biết 2 câu chuyện trên có bố cục không? Cách kể trên không hợp lí ở chỗ nào?- Bố cục thong thường của một văn bản có mấy phần? - Theo em việc sắp xếp nội dung lá đơn theo trình tự như vậy có hợp lí không? Vì sao?- Nêu nhiệm vụ của mỗi phần trong các văn bản tự sự, miêu tả đã học. - Hãy sắp xếp lại nội dung lá đơn ấy cho phù hợp.-Hãy sắp xếp lại bố cục của 2 văn bản đó?- Qua đó em rút ra được điều gì khi trình bày 1 văn bản? - Vì sao khi xây dựng văn bản, cần phải quan tâm tới bố cục?- Tìm những VD thực tế để chứng minh vai trò - tác dụng của bố cục trong văn bản .- Kể lại câu chuyện Cuộc chia tay của những con búp bê theo một bố cục khác - M¹ch l¹c lµ g×? - Hãy xác định mạch lạc trong văn bản có tính chất gì trong các tính chất kể dưới đây? - Vậy khái niệm mạch lạc trong văn bản được hiểu ntn?- Mạch lạc có cần thiết trong văn bản không?- Nêu những điều kiện để văn bản có tính mạch lạc? - Toàn bộ sự việc trong văn bản “Cuộc chia tay …búp bê’’ xoay quanh sự việc chính nào?- Em có nhận xét gì về mối liên hệ giữa các phần .các đoạn, các câu trong văn bản .- Như vậy trong văn bản sẽ đồng thời tồn tại những yêu cầu nào . - Có người nói mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo 1 trình tự hợp lí. Em có tán thành không? Vì sao?- Hãy viết một đoạn văn có tính mạch lạc và chỉ ra tính mạch lạc trong đoạn văn vừa viết.   GIÁO ÁN MINH HỌA CHỦ ĐỀ: MÔN NGỮ VĂN –LỚP 7Thời gian dạy học: 10 tiếtSố bài: 06bài học chính thức Tiết 1-2:Ngày soạn: 5/9/2020Văn bản    CỔNG TRƯỜNG MỞ RA                         (Lý Lan)                                                          A. Mục tiêu 1. Kiến thức- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm sâu sắc của cha mẹ đối với con cái từ tâm trạng của một người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con; ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi người, nhất là đối với tuổi thiếu niên và nhi đồng.- Nắm được lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản. 2. Kĩ năng - Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của người mẹ.- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con.- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm. 3. Định hướng phát triển năng lực- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học - Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học bài- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bản thân- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp ...- Năng lực làm bài tâp. ,lắng nghe ,ghi tích cực ...  - Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân.- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh 4. Thái độ- Hiểu và trân trọng những tình cảm thiêng liêng của cha mẹ dành cho con cái.- Có ý thức học tập tốt hơn để cha mẹ vui lòng. B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh 1. Đối với giáo viên: Bài soạn, SGK, SGV, CKTKN, máy chiếu, bảng phụ, tài liệu tham khảo. 2. Đối với học sinh: SGK, VBT, soạn bài theo câu hỏi SGK, chuẩn bị theo phiếu học tập đã hướng dẫn ở nhà. C. Phương pháp- Đọc sáng tạo, vấn đáp, đàm thoại, giảng bình, tổ chức HS hoạt động tiếp nhận tác phẩm.- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm. D. Tiến trình bài dạy1. Ổn định tổ chức (1 phút)  Ngày giảng Lớp Sĩ số /   / 2020 7A1 40            /   / 2020 7A2 41         /    /2020 7A3 41 2. Kiểm tra bài cũ (2 phút): Kiểm tra sách vở, bài soạn của HS3. Bài mới (37 phút)Hoạt động khởi động - Mục tiêu: Kiểm tra kiến thức cũ, đặt vấn đề tiếp cận bài học.- Hình thức: Hoạt động cá nhân- Kĩ thuật: Giao nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ- Phương tiện: máy chiếuCách 1: Sau những ngày hè được nghỉ ngơi thú vị, thời gian trôi qua cũng thật nhanh và năm học mới thật sự đã đến rồi.?Trong mỗi các em thường mong mỏi điều gì khi năm học mới sắp đến??Mẹ thường chuẩn bị những gì cho em khi năm học mới đến?- Trả lời cá nhân: 3 em- GV nhận xét, động viên, dẫn dắt: Mời các em quan sát các hình ảnh khai trường, đến trường mà GV sưu tầm trên máy chiếu?Nhìn những bức hình trên em có cảm tưởng gì?- Rất thân thương, bồi hồi, xao xuyến....Cách 2: Các em có xem phim Harry potter không?Ai xem cho cô biết nhân vật chính là ai? Nhân vật chính có tài năng gì? Em có thích không? Em thích ở điểm nào? Ai cho cô biết dịch giả nổi tiếng đã mang Harry potter đến với VN đến với thế hệ trẻ chúng ta tên gì?Đó chính là Lí Lan chính là người phụ nữ đa tài.Bà vừa là nhà giáo, vừa là nhà văn nổi tiếng. Bà cũng viết nhiều tác phẩm rất hay trong đócó văn bản “Cổng trường mở ra” mà chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu.- Vào bài: Trong quãng đời đi học, hầu như ai cũng đã trải qua ngày khai trường đầu tiên. Nhưng, ít ai để ý xem trong đêm trước ngày khai trường ấy mẹ mình đã làm gì và nghĩ những gì. Tùy bút “Cổng trường mở ra” đã ghi lại những cảm xúc ấy. Hôm nay học bài văn này, chúng ta sẽ hiểu được trong đêm trước ngày khai trường để vào lớp 1 của con, những người mẹ đã làm gì và nghĩ những gì nhé?Chúng ta cùng đi tìm hiểu văn bản: “Cổng trường mở ra”.Hoạt động hình thành kiến thức mới- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ- Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập- Thời gian : HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH               MỤC TIÊU CẦN ĐẠT I. Giới thiệu chung ?Tác giả của văn bản này là ai?- Nhà văn Lý Lan sinh ngày 16 tháng 7 năm 1957(59 tuổi) tại Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương. - Bà là giáo viên tiếng Anh, nhà ăn, nhà thơ, và là một dịch giả nổi tiếng với truyện Harry Potter bản tiếng Việt. Bà có rất nhiều tác phẩm viết cho lứa tuổi học trò như: Tập truyện thiếu nhi “Ngôi Nhà Trong Cỏ” (NXB Kim Đồng, Hà Nội, 1984) được giải thưởng văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam; “Bí mật giữa tôi và thằn lằn đen” (NXB Văn Nghệ - 2008).?Em biết gì về xuất xứ của văn bản: Cổng trường mở ra"?- Tùy bút “Cổng trường mở ra” của nhà văn Lý Lan được in trên báo “Yêu trẻ” - TP.HCM số 166 ngày 1/9/2000. Khi bắt đầu chương trình cải cách, lập tức, “Cổng trường mở ra” được chọn làm bài giảng đầu tiên trong sách Ngữ văn lớp 7 (khoảng 2002, 2003). Khi đó, nhà văn Lý Lan đang du học nước ngoài. 1. Tác giả: Lý Lan- Sinh ngày 16 tháng 7 năm 1957 (59 tuổi) tại Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.2. Tác phẩm- Trích từ báo Yêu trẻ số 166 TPHCM ngày 1/9/2000                                                          II. Đọc - hiểu văn bản GV hd đọc: giọng dịu dàng, chậm rãi, đôi khi thì thầm, thể hiện được tình cảm tha thiết, tâm trạng bâng khuâng, xao xuyến của người mẹ trong đêm không ngủ được.- GV đọc 1 đoạn, HS đọc nối tiếp đến hết.- HS nhận xét. GV sửa chữa.?Tìm và giải nghĩa một số từ biểu hiện tâm trạng của mẹ và con trong văn bản.- Chú thích: háo hức, bận tâm, nhạy cảm.?Từ văn bản đã đọc, hãy tóm tắt đại ý của bài văn bằng 1 câu ngắn gọn?- Văn bản viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường đầu tiên của con.?Nội dung của văn bản đề cập đến vấn đề gì? Thuộc kiểu văn bản nào đã học ở kì II-lớp 6? Hãy nhắc lại đặc trưng của văn bản ấy?- Đề cập đến vai trò của giáo dục, quan hệ giữa gia đình, nhà trường và trẻ em.- Đó là văn bản nhật dụng (đề cập đến những vấn đề vừa quen thuộc vừa gần gũi hàng ngày, vừa có ý nghĩa lâu dài, trọng đại mà tất cả chúng ta cùng quan tâm hướng tới).?Xác định bố cục VB? Nêu nội dung từng phần? 1. Đọc - chú thích2. Thể loại, bố cục    * Thể loại: văn bản nhật dụng.       * Bố cục: 2 phần- P1: từ đầu -> đi ngủ sớm: những tình cảm dịu ngọt người mẹ dành cho con.- P2: còn lại: tâm trạng của người mẹ trong đêm trước con vào lớp 1. 3. Phân tích Chia lớp thành 3 nhóm để thảo luậnNhóm 1: Tìm hiểu Tình cảm của mẹ dành cho con được thể hiện qua những hành động nào?Nhóm 2: Tìm hiểu về tâm trạng của con trước ngày khai trườngNhóm 3: Tìm hiểu về tâm trạng người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con?Bàn bạc, thảo luận, làm việc nhóm? Hãy cho biết qua lời kể của mẹ, cuộc sống của cậu bé trong buổi tối trước ngày khai giảng đầu tiên vào lớp 1 hiện ra qua các chi tiết nào ?? Các chi tiết trên cho thấy tâm trạng của cậu bé trước ngày khai trg đầu tiên ntn??Vào hôm trước ngày khai trường đầu tiên của con, người mẹ đã làm những công việc gì?- Trìu mến quan sát những việc làm của cậu bé lớp 1(giúp mẹ thu dọn đồ chơi từ chiều, háo hức về việc ngày mai thức dậy cho kịp giờ...)- Vỗ về để con ngủ, đắp mền cho con, buông mùng, ém góc cẩn thận.- Xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con ngày đầu tiên đến trường.- Đại diện trình bày, nhận xét? Nhận xét về MT miêu tả nhân vật của tg?? Qua những chi tiết này, em thấy đc tâm trạng và tình cảm của người mẹ dành cho con ntn?Gv bình:Lấy sự kiện là đêm trước ngày đầu tiên bước vào lớp 1 của con, tùy bút CTMR ko nói nhiều về đứa con mà tập trung nói về tâm trạng của ng mẹ. Với cách miêu tả tâm lí nvật rất tinh tế, VB có nhiều chi tiết kể cụ thể về sự trằn trọc của ng mẹ, những cử chỉ chăm chút của mẹ với con.Thậm chí khi mọi việc xong xuôi, mẹ vẫn ko sao ngủ đc. Ngày con vào lớp 1 đã trở thành - 1 sự kiện trọng đại không chỉ của riêng con.?Người mẹ đã trằn trọc suy nghĩ về những điều gì?- Cái ấn tượng khắc sâu mãi mãi trong lòng 1 con người về cái ngày " hôm nay tôi đi học " ấy, mẹ muốn nhẹ nhàng cẩn thận và tự nhiên ghi vào lòng con.- Mẹ nghe nói ở Nhật...?Từ suy nghĩ ấy người mẹ đã hồi tưởng về điều gì?- Cứ nhắm mắt lại là dường như vang lên tiếng...- Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng...->Hồi tưởng lại kỉ niệm sâu đậm, không thể nào quên của bản thân về ngày đầu tiên đi học.GV cung cấp thêm thông tin về tác giả Lý Lan: Nhà văn Lý Lan tâm sự: “Đó là một bài văn tôi viết khoảng mười năm trước, lúc cháu tôi sắp vào lớp một. Tôi chứng kiến tất cả sự chuẩn bị và cảm thông nỗi lòng của em tôi. Chị em tôi mồ cô mẹ khi còn quá nhỏ, các em tôi không hề có niềm hạnh phúc được mẹ cầm tay dẫn đến trường. Hình ảnh đó là nỗi khao khát mà khi làm mẹ em tôi mới thực hiện được. Mãi mãi hình ảnh mẹ đưa con đến trường là biểu tượng đẹp nhất trong xã hội loài người.”? Lời văn trong bài có phải là lời người mẹ đang nói trực tiếp với con không? Theo em người mẹ đang tâm sự với ai? Cách viết này có tác dụng gì? (HS khá - giỏi)GV bình:Người mẹ không trực tiếp nói với con mà thực ra là đang tâm sự với chính mình như những dòng nhật ký nhỏ nhẹ, tâm tình, sâu lắng, tác giả đã miêu tả và làm nổi bật tâm trạng người mẹ. Người viết đi vào thế giới tâm hồn của người mẹ để miêu tả 1 cách tinh tế những bâng khuâng, xao xuyến; những nôn nao, hồi hộp của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con; những điều mà nhiều khi không thể nói trực tiếp được?Ngày khai trường ở Nhật bản diễn ra ntn? Em nhận thấy ở nước ta ngày khai trường có diễn ra như vậy không? Hãy miêu tả 1 vài chi tiết mà em cho là ấn tượng nhất trong ngày khai trường mà em đã tham gia?- HS phát biểu ý kiến theo SGK /7              - Tự do so sánh ngày khai trường ở nước ta...GV: dù ở đâu, nước nào, cả xã hội, cộng đồng đều quan tâm đến giáo dục, đều đầu tư cho giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu...?Câu văn nào trong bài nói về tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ?- Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo duc sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau và sai lầm một li có thể đưa thế hệ ấy đi chệch cả hàng dặm sau này.?Em cũng hiểu thêm gì về vai trò của nhà trường đối với cuộc đời mỗi người?HS tả lời theo dòng suy nghĩ GV định hướngGV bình: Câu văn khẳng định vai trò quan trọng, to lớn hàng đầu của giáo dục, giáo dục không được phép sai lầm vì giáo dục đào tạo con người - những người quy định tương lai của đất nước. Thành ngữ "Sai 1 li, đi 1 dặm" được vận dụng khéo léo để thấy rõ sự tai hại, hậu quả nghiêm trọng của sai lầm trong gd: 1 li - 1 dặm.? Từ những trăn trở suy nghĩ đến những mong muốn của mẹ trong đêm trước ngày con vào lớp 1, em có cảm nhận ntn về người mẹ trong bài?Gv bình :có lẽ chính bởi đc viết lên bằng tình yêu thương và khát khao đc mẹ cầm tay đến trg mà “CTMR” chất chứa biết bao cảm xúc. Người mẹ nói chung và người mẹ VN nói riêng luôn là thế – 1 lòng vì con. Đức hi sinh thầm lặng ấy tự bao đời nay đã trở nên gần gũi với chúng ta qua những nhịp ca dao:“   Con là mầm đất tươi xanhNở trong tay mẹ, mẹ ươm mẹ trồng     Hai tay mẹ bế mẹ bồngNhư con sông chảy nặng dòng phù sa.” a- Nỗi lòng người mẹ:  * Người con:+ giấc ngủ đến dễ dàng như uống 1 li sữa+ Chỉ bận tâm việc dạy sao cho kịp giờ+ Hăng hái dọn đồ chơi, c.bị sách vở cùng mẹ-> con: háo hức nhưng thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư.* Người mẹ:+ Mọi ngày: dọn dẹp, làm việc riêng của mìh+ Tối nay: trìu mến quan sát con, đắp mền, buông mùng, vỗ về cho con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con... trằn trọc ko ngủ được, ko tập trung vào việc gì,...- 2 tâm trạng khác nhau -> phù hợp tâm lí+ NT: Miêu tả tâm lí nhân vật rất tinh tế -> Mẹ hồi hộp, phấp phỏng; mẹ quan tâm và dành cho con những tình cảm dịu ngọt nhất.          - Mẹ nôn nao nghĩ về ngày khai trường năm xưa của chính mình.- Cứ nhắm mắt lại là mẹ dường như nghe tiếng đọc bài trầm bổng: “Hằng năm, cứ vào cuối thu… dài và hẹp ”- Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp...nỗi chơi vơi, hốt hoảng...+ NT:Sử dụng nhiều động từ chỉ trạng thái: háo hức, trằn trọc, xao xuyến, hồi hộp, hốt hoảng, nôn nao để miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật.-> Mẹ thao thức, nôn nao, triền miên trong suy nghĩ về thời thơ ấu của mình+ Mẹ muốn nhẹ nhàng và cẩn thận, tự nhiên ghi vào trong lòng con-> Mẹ gửi gắm mơ ước vào con chứa chan bao hi vọng.+ NT: Sử dụng lời văn độc thoại làm nổi bật tâm trạng, tình cảm và những điều thầm kín khó nói bằng lời trực tiếp 1 cách tự nhiên.->Mẹ là người 1 lòng yêu thương con và giàu đức hy sinh thầm lặng.b - Suy nghĩ của người mẹ:- Mẹ liên tưởng đến ngày khai trường ở Nhật và nghĩ về vai trò của giáo dục đối với trẻ.+“Ngày khai trường…ngày lễ của toàn xã hội-> Trong giáo dục không được phép sai lầm vì giáo dục quyết định tương lai của 1 đất nước.+ “Bước qua...1 TG kì diệu sẽ mở ra”.- Nhà trường là môi trường giáo dục con người toàn diện, phù hợp với yêu cầu của xã hội. -> Thể hiện TY con và lòng tin sắt đá của mẹ vào sự giáo dục của nhà trường.* Mẹ là người chu đáo, hết mực yêu thương, lo lắng, làm tất thảy vì con. Bà coi trọng vai trò của nhà trường đối với xã hội nói chung và con mình nói riêng.  Thảo luận nhóm bàn - 2 phút?Kết thúc văn bản, người mẹ nói: "Bước qua cổng trường...", em hiểu "điều kỳ diệu" được nói đến ở đây là gì?- Điều hay lẽ phải, đạo lý làm người- Tri thức, hiểu biết về mọi lĩnh vực trong cuộc sống đầy lý thú, hẫp dẫn, kỳ diệu mà con chưa từng biết.- Thời gian kỳ diệu của tình thầy trò, tình bạn, - Thời gian của ước mơ hi vọng, niềm tin, ý chí, nghị lực và có thể cả những thất bại, đắng cay... giúp ta thành người ...GV bình:- Từ mái ấm gia đình, tuổi thơ được chắp cánh đến mái trường thân yêu, các em có thầy cô, lớp học, bạn bè... được chăm sóc, dạy dỗ. Từng ngày chúng ta lớn lên, ngày càng vững vàng trong cuộc sống, trưởng thành về nhân cách, trí tuệ rồi lại đươc chắp cánh bay cao, bay xa trong cuộc đời... Tất cả những điều đó đều được vun trồng từ thời gian kì diệu, nhà trường.Điều đó lí giải tại sao ngay từ xa xưa ông cha ta đã đề cao vai trò của giáo dục, của thầy cô: " Không thầy...4. Tổng kết ?Khái quát những nét nghệ thuật đặc sắc được sử dụng trong văn bản?- Hình thức tự bạch- Ngôn ngữ biểu cảm a. Nghệ thuật- Hình thức tự bạch- Ngôn ngữ biểu cảm ?Nội dung chủ yếu của văn bản?  b. Nội dung- Ý nghĩa:Thể hiện tấm lòng của mẹ đối với con đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với mỗi con người. HS đọc ghi nhớ SGK/9 ?Nêu những từ ngữ quan trọng trong ghi nhớ? * Ghi nhớ: SGK/ 9  Hoạt động luyện tập- Mục tiêu: hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức mới để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút- Phương tiện: Máy chiếu- Thời gian: III. Luyện tập GV y/c HS bài tập 1 (SGK/ 9)- G tổ chức cho H phát biểu suy nghĩ của mình.- GV chốt: mỗi người có 1 dấu ấn sâu đậm riêng nhưng ngày khai trường đầu tiên thường để lại dấu ấn sâu đậm nhất. Bài tập1 (SGK/9)   - Báo cáo kết quả chuẩn bị ở nhà- Bài HS đã gửi qua trường học kết nối- Chọn khoảng 3 bài tiêu biểu chiếu lên màn hình - HS khác nhận xét về hình thức và nội dung viết đoạn văn- GV chốt động viên Bài tập 2 (SGK/9)GV hướng dẫn HS viết từ ở nhà viết đoạn văn.  Hoạt động 4: Vận dụng- Mục tiêu: phát hiện các tình huống thực tiễn và vận dụng được các kiến thức, kĩ năng trong cuộc sống tương tự tình huống/vấn đề đã học.- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm- Kĩ thuật:  hỏi và trả lời, trình bày một phút, động não- Thời gian:  Nhóm 1, 2, 3 đóng tiểu phẩm 5 phút về cảnh ngày đầu tiên đi học Nhóm 4, 5, 6 sưu tầm 3 bài hát về thầy cô, mái trường, biểu diễn tập thể thi giữa các nhóm- HS nhận xét- GV chốt động viên khuyến khích bằng lời khen Cả lớp cùng hát bài : Ngày đầu tiên đi họcChiếu clip 2 phút về buổi tựu trường Hoạt động 5: Tìm tòi, mở rộng, sáng tạo- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.- Phương pháp: thảo luận nhóm- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ - Phương tiện: Phiếu học tập- Thời gian: - HS quan sát một số hình ảnh và đoán tên văn bản.- Nhìn vào các bức tranh em hãy nhận xét về việc cộng đồng và xã hội ngày nay quan tâm đến đến việc học của trẻ em như thế nào? ?Tại sao Văn bản có tên "Cổng trường mở ra"?- Lấy câu nói cuối cùng của người mẹ trong phần kết thúc văn bản - Nhan đề văn bản -> khẳng định niềm tin tưởng vào vai trò của giáo dục. 4. Hướng dẫn học bài cũ, chuẩn bị bài mới (2 phút)*Hướng dẫn học bài cũ:- Viết 1 đoạn văn ghi lại cảm xúc của bản thân về ngày khai trường đầu tiên.- Sưu tầm và đọc một số văn bản về ngày khai trường.*Hướng dẫn chuẩn bị bài mới:- Chuẩn bị: Mẹ tôi         + Tìm hiểu kĩ về tác giả, tác phẩm         + Đọc kĩ văn bản, đọc diễn cảm, đọc sáng tạo         + Chia bố cục, trả lời câu hỏi SGK.         + Viết đoạn văn biểu cảm về mẹ.         + Câu chuyện cảm động về mẹ sưu tầm.                                   ********************************************* Tiết 3-4Ngày soạn: 6/9/2020Văn bản            MẸ TÔI(Ét-môn-đô đơ A-mi-xi)  A. Mục tiêu cần đạt1. Kiến thức- Hiểu sơ giản về tác giả Ét- môn-đô đơ A-xi- mi.- Hiểu cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa có lí vừa có tình của người cha khi con mắc lỗi.- Hiểu nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư.2. Kĩ năng - Đọc- hiểu một văn bản biểu cảm được viết dưới hình thức một bức thư..- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả của bức thư) và người mẹ được nhắc đến trong thư.3. Định hướng phát triển năng lực- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học - Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học bài- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bản thân- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp ...- Năng lực làm bài tâp,lắng nghe ,ghi tích cực ...   - Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân.- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh4. Thái độ- Hiểu và trân trọng những tình cảm thiêng liêng của cha mẹ dành cho con cái.- Có ý thức học tập tốt hơn để cha mẹ vui lòng.B. Chuẩn bị đối với giáo viên và học sinh1. Đối với giáo viên:tư liệu về tác giả, tác phẩm.2. Đối với học sinh: soạn bài theo câu hỏi sách giáo khoa và thực hiện theo hướng dẫn của GV.C. Phương pháp- Đọc sáng tạo, vấn đáp, đàm thoại, giảng bình.- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, cặp đôi.D. Tiến trình bài dạy1. Ổn định tổ chức (1 phút)2. Kiểm tra bài cũ (3 phút)         ?Học xong văn bản Cổng trường mở ra, em hiểu thêm được điều gì?*Yêu cầu- Hiểu tấm lòng của mẹ đối với con đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với mỗi con người.3. Bài mới(36 phút)Hoạt động 1: Khởi động  - Thời gian:  phút - Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý của HS - Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề... - Kĩ thuật: Động não, tia chớp, hỏi và trình bàyCách 1:Kể câu chuyện “Chiếc bình vỡ” Em có suy nghĩ gì về câu chuyện này? (Tấm lòng bao dung của mẹ)Thế mà có những đứa con đã không trân trong tấm lòng ấy, có những lời lẽ hỗn láo với mẹ. Bài văn mà các em tìm hôm nay đã thể hiện hết nội dung ấy với bài “Mẹ tôi” của A- mi -xiCách 2: Các em hãy kể tên những bài thơ, hát, ca dao...viết về hình ảnh người mẹ?Chia lớp thành ô nhóm, nhóm nào tìm được nhiều đáp án sẽ chiến thắng- Đại diện các nhóm treo lên bảng sản phẩm- GV nhận xét, động viên, dẫn dắt: Mời các em quan sát sản phẩm mà các nhóm đã làm- Có thể khẳng định rằng mẹ chính là một kì quan đặc biệt của tạo hóa nên có vô số nhà văn nhà thơ đã lấy làm nguồn cảm hứng sáng tạo. Hôm nay cô trò chúng ta sẽ tìm hiểu thêm một tác phẩm viết về mẹĐó chính là văn bản: “Mẹ tôi”.Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ- Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập- Thời gian : HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH MỤC TIÊU CẦN ĐẠT I. Giới thiệu chung Tìm hiểu tác giả, tác phẩm?Giới thiệu những nét cơ bản về tác giả và văn bản Mẹ tôi?- HS trả lời theo chú thích sgk.GV bổ sung: A-mi-xi sinh 31/10/1846 trên bờ biển tây bắc nước Ý, mất :12/3/1902.- Vào quân đội, là sĩ quan chưa đầy 20 tuổi.- Hai năm sau, chiến tranh kết thúc ông dời quân ngũ đi du lịch nhiều nước.- 1891: tham gia Đảng XH Ý, chiến đấu cho công bằng xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân lao động.- Cuốn "Những tấm ..." là tp nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác của ông. Cuốn sách gồm nhiều mẩu chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc.? Nêu xuất xứ của văn bản “Mẹ tôi”?? văn bản viết dưới hình thức nào?? Theo em văn bản này viết về vấn đề gì?Đây có đc coi là 1 vb nhật dụng ko? Vì sao?? Vậy PTBĐ chính của vb là gì?? Văn bản là 1 bức thư người bố gửi cho con, nhưng tại sao tác giả lại lấy nhan đề là “Mẹ tôi ” ? 1.Tác giả- A-mi-xi ( 1846-1908).- Nhà văn Ý 2.Tác phẩm- Xuất xứ: Trích trong “Những tấm lòng cao cả” (truyện thiếu nhi, 1886 ) – tp nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác của tg- Hình thức: Thư (nhật kí) - Là VB nhật dụng.- PTBĐ chính: biểu cảm (xen kẽ tự sự, nghị luận)- Nhan đề: Do chính nhà văn đặt- Người mẹ không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện nhưng là tiêu điểm mà các nhân vật khác hướng tới. II. Đọc - hiểu văn bản Đọc - hiểu văn bản?Văn bản đọc như thế nào cho phù hợp?HS trả lời GV định hướngGV hd đọc: cần thể hiện được những tâm tư và tình cảm buồn, khổ của người cha trứớc lỗi lầm của con và sự trân trọng của người cha với người vợ.-> GV đọc mẫu, HS đọc nối tiếp-> nhận xét và uốn nắn phần đọc của HS?Giải nghĩa từ: Khổ hình, vong ân bội nghĩa, bội bạc. (chú thích SGK)?Bố cục văn bản??Văn bản "Mẹ tôi" giới thiệu nguyên nhân và mục đích người bố viết thư cho con trai, đó là gì.?- Nguyên nhân: En-ri-cô đã hỗn láo với mẹ khi cô giáo đến thăm.- Mục đích: để cảnh cáo, phê phán, nghiêm khắc thái độ sai trái ấy, bày tỏ thái độ của người bố.?Sáng tạo ra hoàn cảnh xảy ra câu chuyện như vậy có tác dụng ntn?- Câu chuyện tự nhiên hơn, xúc động hơn.GV chuyển:Đọc xong thư của bố En-ri-cô rất xúc động. Chúng ta tìm hiểu tiếp xem trong thư bố viết những gì khiến E lại có tâm trạng như vậy.Thảo luận nhóm 2 bàn - 3 phútNhóm 1,2: Tâm trạng của người bố với E được thể hiện qua những chi tiết nào? Nhận xét về nghệ thuật? Em hiểu gì về tâm trạng của người bố lúc đó?- "Sự hỗn láo của con như 1 nhát dao đâm vào tim bố" - "Bố không thể nén được cơn tức giận đối với con"- " Con mà lại .... mẹ con ư"- " Thật đáng xấu hổ ... đó"->Sử dụng phép so sánh diễn tả sự đau đớn, buồn giận và thất vọng đến tột độ trước sự hỗn láo của đứa con.GV bình:Đối với người cha, việc En-ri-cô thiếu lễ độ với mẹ là 1 việc không thể chấp nhận và tha thứ. Đó là biểu hiện của sự vong ân, bội nghĩa, sự xúc phạm đến tình cảm thiêng liêng của người mẹ dành cho con.Nhóm 3, 4: Thông qua lời nói của bố,hình ảnh người mẹ được hiện lên qua những chi tiết nào? Em cảm nhận ntn về người mẹ của En ? - Mẹ đã phải thức suốt đêm... mất con... - Mẹ sẵn sàng bỏ 1 năm Hp... cứu sống conGV bình: người mẹ có vai trò hết sức lớn lao trong cuộc đời mỗi con người: Công lao của mẹ thật to lớn: Sinh thành, dưỡng dục, chăm sóc, quan tâm từng miếng ăn, giấc ngủ; là chỗ dựa nâng đỡ con suốt cả cuộc đời vì " Con là hạt máu cắt đôi của mẹ"Còn mẹ ăn cơm cá, mất mẹ liếm lá ngoài đường. Thêm một người trái đất ... nước mắt. Nếu còn mẹ xin đừng làm mẹ khóc/ Để đừng buồn trên mắt mẹ nghe không?.          " Con dù lớn ... vẫn theo con"                                      ( Chế Lan Viên)Nhóm 5,6: Người bố muốn nhắn nhủ tới E những gì về mẹ? Em cảm nhận ntn về người mẹ của En ?- Ngày buồn thảm nhất... Con mất mẹ. - Con sẽ mong ước thiết tha được... của mẹ - Con sẽ cay đắng... - Con sẽ không thanh thản... - Lương tâm không phút nào được yên tĩnh... - Tâm hồn con luôn bị khổ hình...?NX gì về cách sử dụng hình ảnh, lời lẽ giọng điệu qua đoạn văn vừa phân tích? Tác dụng của những BPNT ấy?- Lời văn biểu cảm vừa mạnh mẽ, dứt khoát vừa tha thiết nhẹ nhàng đầy thuyết phục, hình ảnh so sánh, có ý nghĩa tượng trưng.    ?Nêu cảm nhận của em về 2 câu văn : "Tình yêu thương kính trọng cha mẹ... chà đạp lên tình yêu thương đó"?- HS tự bộc lộGV bình: đó là câu nói hay nhất, cảm động nhất và có ý nghĩa sâu sắc nhất. Đó là tiếng nói tâm huyết cao đẹp của 1 người cha. Nó vừa khẳng định tình cảm thiêng liêng, cao cả của cha mẹ đ.với con cái lại vừa cho En bài học về lòng hiếu thảo và đạo làm con. Lời khuyên thật thấm thía, sâu xa bởi lẽ lòng hiếu thảo là cái gốc của đạo làm con, làm người. Đó cũng là thông điệp mà tác giả muốn gửi tới người đọc.?Từ thái độ hết sức nghiêm khắc đó, người bố đã nói gì với con?? Sử dụng kiểu câu gì ? Tác dụng??Theo em tại sao trong thư, người bố rất tức giận, nghiêm khắc phê phán cũng nhưng trong bức thư người bố luôn lặp lại những lời lẽ: En-ri- cô của bố ạ; En-ri- cô à! En - ri - cô này; Bố rất yêu con, con là niềm hi vọng tha thiết nhất trong đời bố...?Dùng những lời lẽ như vậy, có tác dụng gì? - Làm cho lời lẽ trong bức thư (trở nên) nghiêm khắc dứt khoát nhưng vẫn trìu mến, tha thiết, tràn đầy tình yêu thương; Giọng người bố trỏ nên thiết tha tâm tình, thủ thỉ, lời giáo huấn cứ thấm sâu vào tâm hồn con. ?Em hiểu ntn về lời khuyên của bố Enricô?? Đây là yêu cầu ntn? ? Cuối cùng người bố đã bộc lộ tình cảm của mình với con như thế nào??Qua đó em thấy bố của En-ri-cô là người như thế nào ?GV bình:qua bức thư, ta thấy lời lẽ có người bố nhẹ nhàng mà thiết tha, không quát tháo, mắng mỏ mà đọc lên nghe đau nhói cả cõi lòng. Đọc những lời này chắc cậu bé E hối hận vô cùng, còn chúng ta trong đời ai chẳng 1 lần phạm lỗi khiến mẹ phiền lòng, cha tức giận, thì khi đọc những lời văn này cũng cảm thấy nôn nao, ân hận 1. Đọc - chú thích 2. Bố cục- Phần 1 (Từ đầu đến...vô cùng):Lí do bố viết thư cho Enricô- Phần 2 (Còn lại) : Nội dung bức thư của bố gửi Enricô.    3. Phân tícha. Hoàn cảnh người bố viết thư- Nguyên nhân: En-ri-cô đã hỗn láo với mẹ khi cô giáo đến thăm.- Mục đích: để cảnh cáo, phê phán, nghiêm khắc thái độ sai trái ấy, bày tỏ thái độ của người bố.   b. Bức thư của bố En-ri-cô: * Thái độ của bố:+ Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy!+ bố ko thể nén đc cơn tức giận...+ Con mà xúc phạm đến mẹ ư?- NT: biểu cảm bằng nhiều kiểu câu: cảm thán, nghi vấn, khẳng định; sử dụng so sánh giàu hình ảnh -> làm cho lời văn trở nên linh hoạt, sinh động, giàu hình ảnh.-> Bố đau đớn, tức giận, thất vọng trước nỗi lầm của con.       * Hồi tưởng về mẹ:- Mẹ thức suốt đêm, quằn quại khóc nức nở vì sợ mất con...- Người mẹ sẵn sàng bỏ 1 năm hp để tránh cho con 1 giờ đau đớn…- Mẹ đi ăn xin để nuôi con, sẵn sàng hi sinh tính mạng để cứu sống con!+ Giọng văn tha thiết, trân trọng- Hình ảnh mẹ hiện lên qua lời của bố nên rất khách quan, chân thực-> Mẹ giàu đức hi sinh với tấm lòng yêu thương con lớn lao, cao cả* Lời nhắn nhủ:- Hãy nghĩ kĩ điều này En-ri-cô ạ: …ngày buồn thảm nhất là ngày con mất mẹ.- Khi đã khôn lớn,…con sẽ mong ước tha thiết…tội nghiệp…cay đắng nhớ lại ~ lúc đã làm mẹ buồn phiền…- Lương tâm con sẽ không một phút nào yên tĩnh, tâm hồn con như bị khổ hình...+ NT: - Lời văn giả định,1 loạt câu khẳng định điệp ngữ “con sẽ”.- Người bố phân tích, giảng giải để En-ri-cô hiểu ra lỗi lầm của mình.Mẹ có ý nghĩa vô cùng to lớn trong cuộc đời. -> Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất, chà đạp lên tình cảm đó thật là xấu hổ và nhục nhã.-> Lời nhắn nhủ rất thấm thía, sâu sắc, chân thành.    * Yêu cầu của bố En-ri-cô:- Không bao giờ con được thốt ra lời nói nặng với mẹ.- Con phải xin lỗi mẹ.- Hãy cầu xin mẹ hôn con.+ NT: Giọng điệu linh hoạt (dứt khoát mà mềm mại, ra lệnh mà như khuyên nhủ); sd câu cầu khiến -> đầy sức thuyết phục- Bố muốn con xin lỗi mẹ chân thành từ đáy lòng, thành tâm muốn vậy chứ không vì khiếp sợ ai.Yêu cầu kiên quyết, rõ ràng,dứt khoát như ra lệnh.+ Con là niềm hi vọng...của đời bố.+ Thà rằng bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ...Bố Enricô có tình cảm yêu, ghét rõ ràng và rất nghiêm khắc.   ?Khi đọc thư, En đã xúc động vô cùng vì sao?A. Vì bố gợi lại những kỷ niệm giữa mẹ và EnB. Vì En sợ bốC. Vì thái độ kiên quyết nghiêm khắc của bốD. vì những lời nói chân tình, sâu sắc của bố.E. Vì En thấy xấu hổ - Đáp án đúng: A,C,D?Ngoài những lí do trên, còn lí do nào khác không?- Thấy được sự lớn lao, tình cảm cao đẹp của mẹ.- Thấy được tình yêu thương của bố dành cho mình.- Hối hận vì đã xúc phạm người mẹ đã hết lòng yêu thương em ...?Nếu ở vào vị trí của En-ri- cô em sẽ xử sự ntn??Theo em vì sao người bố không trực tiếp nói với En-ri- cô mà lại viết thư?GV bình: - Tình cảm sâu sắc thường tế nhị và kín đáo, nhiều khi không thể nói trực tiếp được. Nói qua 1 bức thư thì ý tứ sẽ chi tiết hơn; có thể bộc bạch mọi nỗi niềm.- Viết thư chỉ nói riêng cho người mắc lỗi biết vừa kín đáo, tế nhị, vừa không làm người mắc lỗi mất đi lòng tự trọng, người con sẽ phải suy nghĩ 1 cách nghiêm túc và sâu sắc về thái độ của mình.- Đây cũng là bài học về cách ứng xử trong cuộc sống gia đình cũng như trong nhà trường và xã hội, 1 cách ứng xử có văn hoá.4.Tổng kết ?Em hãy khái quát giá trị nghệ thuật của văn bản?- Sáng tạo tình huống- Thể loại viết thư với phương thức biểu cảm- Sử dụng chi tiết hình ảnh đặc sắc về người mẹ?Em hãy nêu nội dung, ý nghĩa của văn bản?-Vai trò của người mẹ vô cùng quan trọng trong gia đình. - Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người.HS đọc ghi nhớ /12?Nêu những từ quan trọng trong phần ghi nhớ? a. Nghệ thuật- Sáng tạo tình huống- Thể loại viết thư với phương thức biểu cảm- Sử dụng chi tiết hình ảnh đặc sắc về người mẹb. Nội dung- Ý Nghĩa-Vai trò của người mẹ vô cùng quan trọng trong gia đình. - Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người.Ghi nhớ ( SGK/12) Hoạt động 3:Lluyện tập- Mục tiêu: hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức mới để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút- Phương tiện: - Thời gian: ? Em có đồng ý với ý kiến cho rằng:” Ngày khai trường vào học lớp 1 là ngày có dấu ấn sâu đậm nhất trong tâm hồn mỗi con người’’ không? vì sao? (Câu hỏi phát triển năng lực giải quyết vấn đề). * HS: Thảo luận bài tập 1 trong SGK.* HS: Nêu ý kiến; GV dẫn đoạn văn trong “Tôi đi học’’ (Ngữ văn 8)* HS: Viết đoạn văn (3- 4 câu) ghi lại cảm xúc sâu sắc nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình. Hoạt động4: Vận dụng- Mục tiêu: phát hiện các tình huống thực tiễn và vận dụng được các kiến thức, kĩ năng trong cuộc sống tương tự tình huống/vấn đề đã học.- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm- Kĩ thuật:  hỏi và trả lời, trình bày một phút, động não- Thời gian: - Qua lỗi lầm của Enricô, theo em làm con phải cư xử ntn với cha mẹ ? - Đọc diễn cảm đoạn thư thể hiện vai trò lớn lao của người mẹ. - Kể lại sự ân hận của em trong một lần lỡ gây lầm lỗi để bố mẹ buồn.Hoạt động: Tìm tòi, mở rộng, sáng tạo- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.- Phương pháp: thảo luận nhóm- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ - Phương tiện: Phiếu học tập?VB là 1 bức thư của bố gửi cho con nhưng tại sao tác giả lại lấy nhan đề "Mẹ Tôi"? Có phải nhan đề đó không phù hợp với nội dung văn bản không?GV định hướng- Nhan đề ấy do chính tác giả đặt cho đoạn trích. Mỗi truyện nhỏ trong "Những tấm lòng cao cả" đều có 1 nhan đề do tác giả đặt.- Tuy người mẹ không xuất hiện trực tiếp nhưng đó lại là tiêu điểm mà các nhân vật khác hướng tới để làm sáng tỏ. Qua bức thư, hình tượng người mẹ hiện lên thật cao cả và lớn lao. Không để người mẹ xuất hiện trực tiếp, tác giả sẻ dễ dàng mô tả cũng như bộc lộ những tình cảm và thái độ quý trọng ... -> cách đặt nhan đề là phù hợp. - Đọc thêm: “Thư gửi mẹ”, “Vì sao hoa cúc…” ; Tìm đọc tập “Những tấm lòng cao cả” của A-mi-xiBước 4. Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà (2 phút)* Đối với bài cũ- Sưu tầm những bài ca dao, thơ nói về tình cảm của cha mẹ dành cho con và tình cảm của con dành cho cha mẹ.- Tóm tắt văn bản, nhớ nội dung, nghệ thuật văn bản- Đọc phần đọc thêm /12/13*Đối với bài mới- Chuẩn bị: Cuộc chia tay của những con búp bê+ Đọc kĩ văn bản+Trả lời các câu hỏi ở phần đọc hiểu                                         **************************************               Tiết 5-6Ngày soạn: Văn bản          CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ( Khánh Hoài)   A. Mục tiêu 1. Kiến thức- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niên, nhi đồng.- Lời văn biểu hện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản.- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản.2. Kỹ năng- Đọc- hiểu nhân vật truyện, Đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng các nhân vật, cảm nhận được cái hay của văn bản nhật dụng.- Kể và tóm tắt truyện.- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm.* KÜ n¨ng sèng- X¸c ®Þnh gi¸ trÞ b¶n th©n: biÕt ¬n nh÷ng ng­êi ®· sinh thµnh vµ d­ìng dôc m×nh.- Suy nghÜ, s¸ng t¹o: ph©n tÝch, b×nh luËn vÒ nh÷ng c¶m xóc vµ t©m tr¹ng cña ng­êi mÑ trong ngµy khai tr­êng ®Çu tiªn cña con.3. Th¸i ®é- Biết thông cảm và chia sẻ với những người bạn có hoàn cảnh không may.- Trân trọng tình cảm anh em.4. Định hướng phát triển năng lực học sinh- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học - Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học bài- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bản thân- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp ...- Năng lực làm bài tâp. ,lắng nghe,ghi tích cực ...       - Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân.- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnhB. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh1. Đối với giáo viên:Tư liệu về tác giả, tác phẩm, tham khảo tài liệu Quyền trẻ em.2. Đối với học sinh: - Đọc, tóm tắt truyện, xác định nội dung, tìm bố cục của văn bản.- Trả lời các câu hỏi Đọc - hiểu văn bản.C. Phương pháp- Đọc sáng tạo, vấn đáp, đàm thoại, giảng bình.- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, cặp đôi.D. Tiến trình bài dạy1. Ổn định tổ chức (1 phút)2. Kiểm tra bài cũ (3 phút)         ?Nêu ý nghĩa của văn bản Mẹ tôi? Em rút ra được bài học gì cho bản thân qua văn bản ấy?*Yêu cầu- Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình.- Tình thương yêu kính trong cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người.3. Bài mới(35 phút)Hoạt động 1`: Hoạt động khởi động- Thời gian:  phút         - Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý của HS         - Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề...         - Kĩ thuật: Động não, tia chớp, hỏi và trình bàyGv trình chiếu hoặc in tranh cho hs quan sát ? Những bức ảnh trên gợi cho em suy nghĩ gì về hạnh phúc gia đình?Hs tự bộc lộ (quây quần bên nhau, làm việc nhà cùng, ăn uống cùng,....)Cách 2: Cho học sinh nghe bài 3 ngọn nến lung linhGiai điệu, ca từ của bài hát gợi lên điều gì?Hs tự bộc lộ (tình cảm gia đình, sự hòa thuận, yêu thương, gắn bó, thấu hiểu...)Cách 3: Ở Việt Nam, ngày nào được nhắc đến là ngày Gia đình Việ Nam (28/6)Nêu ý nghĩa của ngày này (nhắc nhở mọi người biết yêu thương, trân trọng người thân, gia đình, xây dựng gia đình hòa thuân, ấm áp....)         Tổ ấm gia đình vô cùng quý giá và quan trọng. Song không phải ai cũng được lớn lên trong những mái ấm tình thương như vậy. Có những đứa trẻ ngay từ bé đã phải chịu đựng nỗi mất mát và đau đớn về mặt tinh thần do không được hưởng tình thương trọn vẹn của cha, của mẹ. “Cuộc chia tay của những con búp bê” là văn bản đề cập đến chủ đề tế nhị đó.Cách 4 Giáo viên đọc bài thơ: “Hai chị em” - Vương Trọng. - Nín đi em, Bố Mẹ bận ra toà! Chị lên bảy dỗ em trai ba tuổi Thằng bé khóc bụng chưa quen chịu đói   Hai bàn tay xé áo chị đòi cơm.    Bố mẹ đi từ sáng, khác mọi hôm    Không nấu nướng và không hề trò chuyện    Hai bóng nhỏ hai đầu ngõ hẻm    Cùng một đường sao chẳng thể chờ nhau?  Biết lấy gì dỗ cho em nín đâu Ngoài hai tiếng ra toà vừa nghe nói Chắc nó nghĩ như ra đồng, ra bãi Sớm muộn chi rồi bố mẹ cũng về.  Mẹ bế em âu yếm, vuốt ve  Bố xách nước khi mẹ vừa nhóm bếp   Nó sung sướng vào ra tíu tít  Rồi quây quần, nồi cơm mở vung ra!   Nó biết đâu bố mẹ nó ra toà  Đối mặt nhau, đối mặt cùng pháp lý   Chẳng phải chỗ năm xưa đi đăng ký   Chẳng phải lời dịu ngọt tháng ngày xa. Nó biết đâu Bố Mẹ nó ra toà  Là cầm cưa xẻ ngang tình đoàn tụ   Đứa còn Mẹ thì thôi, không còn Bố   Hai chị em rồi sẽ mất nhau… - Nín đi em! Em khản giọng khóc gào   Chị mếu máo, đầm đìa nước mắt   Những bố mẹ bên bờ chia cắt   Phút giây thôi, hãy nghe tiếng con mình! - Dẫn vào bài: Đó chỉ là một câu chuyện buồn trong vô vàn những câu chuyện về các gia đình hiện đại bên bờ vực tan vỡ hạnh phúc mà hậu quả là những đứa trẻ ngơ ngác nhìn cha mẹ chia tay trước rồi chị em, anh em chia lìa sau... Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu thêm một câu chuyện buồn nữa để cùng cảm thông chia sẻ với những bạn nhỏ có hoàn cảnh bất hạnh như vậy nhé...Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức mới * Mục tiêu : - Hs nắm được thông tin cơ bản về tác giả, tác phẩm. - Hs nắm được các giá trị của văn bản. - Rèn kỹ năng làm việc độc lập và hợp tác... * Phương pháp: Đọc diễn cảm, vấn đáp, thuyết trình, phân tích, giảng bình, thảo luận nhóm. * Kỹ thuật: Động não, giao việc, . * Thời gian: 27- 30’. HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT                                                            I. Giới thiệu chung ?Dựa vào chú thích SGK hãy nêu những nét chính về tác giả, tác phẩm?- Khánh Hoài (Bút danh khác: Bảo Châu) Tên Khai sinh: Đỗ Văn Xuyền, sinh ngày 10 tháng 7 năm 1937. Quê gốc: xã Đông Kinh, Đông Hưng, Thái Bình. Nơi ở hiện nay: thành phố Việt Trì. Tốt nghiệp Đại học sư phạm (khoa sinh ngữ). Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (1981).- Tác phẩm: đạt giải nhì trong cuộc thi thơ văn viết về quyền trẻ em – 1992 .- HS dựa chú thích (1) SGK để trình bày 1. Tác giả : Khánh Hoài       2. Tác phẩm: đạt giải nhì trong cuộc thi thơ văn viết về quyền trẻ em – 1992 .                                                                 II. Đọc – hiểu văn bản Đọc- hiểu văn bảnGV hướng dẫn đọc: giọng trầm buồn, xúc động thể hiện rõ tâm trạng mỗi nhân vật. Lưu ý phân biệt giọng kể chuyện và giọng đối thoại.GV đọc mẫu-> 2 HS đọc tiếp, lớp nhận xét, GV bổ sung.?Văn bản có những sự việc chính nào? Hãy tóm tắt ngắn gọn các sự việc ấy.- Tâm trạng của 2 anh em Thành Thuỷ đêm hôm trước và sáng hôm sau khi mẹ giục con chia đồ chơi.- Hai anh em chia đồ chơi.- Thành đưa Thuỷ đến trường chia tay cô giáo và các bạn.- Hai anh em trong cảnh chia tay?Giải thích từ võ trang, ô ăn quan.- Chú thích 5,6 ( SGK/26)?Truyện được viết theo kiểu văn bản nhật dụng, có đúng không? Vì sao?- Đúng vì văn bản đề cập đến vấn đề về quyền trẻ em: trẻ em phải được hưởng hạnh phúc, được chăm sóc, được sống trong mái ấm gia đình, đó là vấn đề gần gũi, bức thiết trong cuộc sống ngày nay khi trong xã hội có rất nhiều gia đình li hôn để trẻ em bơ vơ ... ?Em hãy xác định bố cục văn bản?- 3 phần:+ Từ đầu ->hiếu thảo như vậy: tâm trạng của Thành và Thủy lúc chia đồ chơi;+ Tiếp -> tùm lên cảnh vật: chia tay ở trường + Còn lại: anh em chia tay?Văn bản được kết hợp với những PTBĐ nào? PTBĐ nào là chính? Vì sao?- PTBĐ: tự sự + MT, BC. Tự sự là chính vì đây là 1 truyện ngắn kể lại cuộc chia tay...?Truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là nhân vật chính trong truyện? Vì sao?- Truyện viết về cuộc chia tay của anh em Thành Thuỷ khi bố mẹ chúng bỏ nhau.- Nhân vật chính: Thành - Thuỷ. Vì xuất hiện từ đầu đến cuối văn bản; mọi sự việc đều xoay quanh 2 nhân vật, chúng đóng vai trò chủ yếu trong việc thể hiện chủ đề tưtưởng tác phẩm.?Truyện kể theo ngôi thứ mấy? Việc lựa chọn ngôi kể này có tác dụng gì?- Truyện kể theo ngôi 1- xưng tôi là bé Thành (người trong cuộc, trực tiếp chứng kiến, tham gia)->Giúp tác giả thể hiện một cách sâu sắc những suy nghĩ tình cảm và tâm trạng nhân vật, làm tăng tính chân thực, xúc động, tạo sức thuyết phục, hấp dẫn đối với người đọc. 1.Đọc - chú thích   - Đọc.  - Chú thích (sgk).Chú ý chú thích : 3,5,6.2. Tóm tắt -Bố cục- PTBĐ         * HS:Tóm tắt văn bản*. Bố cục: chia 3 đoạn- Đoạn 1: Từ đầu đến hiếu thảo như vậy.- Chia búp bê- Đoạn 2: Tiếp theo đến trùm lên cảnh vật- Chia tay lớp học.- Đoạn 3: Còn lại.- Chia tay anh em. - Nội dung chính: Cuộc chia tay của hai anh em khi gia đình tan vỡ.- Nhân vật chính: Hai anh em Thành và Thủy* PTBĐ : Tự sự, miêu tả, biểu cảm                    * HS : ngôi thứ nhất giúp tác giả thể hiện sâu sắc suy nghĩ, tình cảm, tâm trạng nhân vật; tăng thêm tính chân thực của câu chuyện . 3. Phân tích ? Tìm các chi tiết cho thấy quan hệ giữa búp bê với anh em Thành - Thuỷ ?   ? Vậy với anh em Thành- Thuỷ búp bê có ý nghĩa ntn?   ? Vậy vì sao anh em họ phải chia búp bê ra?GV: nỗi đau chia cắt này ko chỉ của riêng người lớn, nó ahưởng đến cả những đứa trẻ hồn nhiên vô tội, thậm chí đến cả những con búp bê đồ chơi vô tri vô giác.? Câu chuyện mở đầu bằng chi tiết nào?? Cách tạo tình tiết mở đầu câu chuyện nh­ư vậy có tác dụng gì ?GV giảng bình: Mở đầu bằng tình tiết gây bất ngờ “Mẹ giục chia đồ chơi...” ;ngư­ời đọc ngạc nhiên và muốn dõi theo diễn biến của câu chuyện để tìm hiểu nguyên nhân.? Lệnh chia đồ chơi của mẹ khiến Thuỷ và Thành có tâm trạng ntn ? Nêu những chi tiết biểu hiện tâm trạng đó ?   ? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác gỉa trong đoạn văn này?? Qua cách miêu tả ấy, em nhận ra đc tâm trạng gì của 2 anh em Thành và Thủy ? - GV giảng. ? Tìm đoạn văn tả cảnh buổi sáng khi 2 anh em chuẩn bị chia đồ chơi ?? Việc tác gỉa xen vào giữa cảnh chia đồ chơi của 2 anh em 1 khung cảnh sinh hoạt và cảnh thiên nhiên buổi sáng vui nhộn có tác dụng gì ?  ? Ngồi bên em trong vườn nhà, Thành hồi tưởng về quá khứ với những kỉ niệm đẹp đẽ ntn?   ? Các chi tiết ấy nói lên tình cảm gì của 2 anh e Thành Thủy?Gv bình: Việc Thành nhớ lại những tình cảm yêu thương giữa 2 anh em càng tô đậm thêm sự đau xót, bất lực của 2 anh em khi phải chia tay nhau.-        GV đọc đoạn: “Vậy mà giờ đây...mơ thôi”.? Trong đoạn này, điệp ngữ “xa nhau”, và “giấc mơ” thể hiện điều gì?(Mâu thuẫn giữa hiện thực và mơ ước -> tăng thêm nỗi xót xa trong lòng Thành)- Cho hs thảo luận nhóm?Tìm các chi tiết miêu tả việc chia búp bê của 2 anh em Thành và Thủy?      ? Em có nhận xét gì về cách kể của tác giả? ?Cảm nhận về tình cảm của hai anh em Thuỷ qua hình ảnh hai con búp bê?- G bình giảng: Búp bê, kỉ vật êm đềm trong tuổi thơ của anh em T-T, nó gắn bó với sự sum họp đầm ấm của gia đình, là hình ảnh hiện hữu của anh em T-T nên không thể chia rẽ được vì bất kì lí do gì 3.1. Chia búp bê- Búp bê:+ Là đồ chơi thân thiết của 2 anh em.+ Búp bê Vệ Sĩ -> Thành; Em Nhỏ -> Thủy luôn bên nhau.-> Búp bê là đồ chơi thân thiết của tuổi thơ, không thể tách rời, như biểu tượng cho chính tc gắn bó y thương của 2 anh em.- Vì: Bố mẹ li hôn   * Mẹ ra lệnh chia đồ chơi lần thứ nhất:   - Thủy: run lên bần bật, kinh hoàng, ...buồn thăm thẳm, ánh mắt tuyệt vọng...- Thành: cắn chặt môi... nước mắt cứ tuôn ra... ướt đầm...+ NT miêu tả tâm lí nv tinh tế qua cử chỉ, nét mặt,...+ Tâm trạng buồn khổ, sợ hãi, đau đớn và bất lực. - “Đằng đông trời hửng dần ... ríu ran” .+ Đối lập cảnh tn tươi đẹp, bình thản với nỗi đau đớn, bất hạnh của 2 anh em -> làm tăng thêm nỗi đau trong lòng Thành.- Thành nhớ về kỉ niệm:+ Thủy ra sân vận động vá áo cho anh; + Thành chiều nào cũng đón em; trò chuyện+ Thủy để con Vệ Sĩ gác cho anh ngủ-> Hai anh em luôn gần gũi, quan tâm chia sẻ và yêu thương lẫn nhau.    * Mẹ ra lệnh chia đồ chơi lần 2: Thành Thuỷ - Lấy 2 con búp bê  từ trong tủ đặt             sang 2 phía        - Tru tréo, giận dữ“sao anh ác thế” - Đặt con Vệ Sĩ vào cạnh con Em Nhỏ     - Bỗng vui vẻ “anh xem chúng đang cười kìa”                                    + Cách kể chân thành, cảm xúc chân thật=> Hình ảnh 2 con búp bê tượng trưng cho tình anh em không tách rời, bền chặt, không thể chia rẽ của Thành và Thuỷ. GV chuyển:Mượn câu truyện chia tay của những con búp bê để nói lên 1 cách thấm thía sự đau đớn xót xa của những đứa trẻ trong cuộc chia tay vô lý, không nên có. Tên truyện gợi 1 tình huống, gợi người đọc phải suy nghĩ, theo dõi và nó góp phần thể hiện ý đồ tư tưởng người viết muốn thể hiện. Và càng cảm động hơn khi Thành dẫn em đến chia tay lớp học, sau đó là cuộc chia tay thực sự của hai anh em -> nội dung tiết 2.Tiết 6 ? Tìm những chi tiết miêu tả Thủy khi 2 anh em đến trường học?   ? Vì sao Thủy lại bật khóc thút thít?Gv bình:Nỗi bất hạnh ko gì đo đếm được của Thủy, đọc đoạn này, ta như nghe thấy tiếng khóc thút thít của Thủy, như nhìn thấy nước mắt lăn dài trên má em, như chạm đượcc tới nỗi đau se sắt trong lòng em, và cũng nhòa lệ như chính mình đang bị đau đớn như thế. Còn gì đau đớn hơn khi còn cha mẹ anh em mà ko đc sống cùng nhau nữa.- Cho hs thảo luận nhóm? Khi thấy Thủy, cô giáo có lời nói và hành động gì?  ? Bạn bè của Thủy đã có hành động ntn?   ? Những chi tiết này thể hiện rõ điều gì?? Từ đây, em cảm nhận ntn về tình thầy trò dưới mái trường?- Gọi đại diện trình bày, nhận xét- Gv nhận xét chungGv giảng- Hs hoạt động cá nhân? Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thủy với lớp học, với cô giáo làm em cảm động nhất? Vì sao? (HS bộc lộ)(chi tiết nói em ko đc học nữa, chi tiết cô tặng vở, bạn nắm tay, khóc…)? Khi dắt em ra khỏi trường Thành có tâm trạng gì? ? Vì sao Thành lại có tâm trạng này?GV: Em ngạc nhiên vì trong tâm hồn mình đang nổi dông bão khi sắp đến lúc phải chia tay em gái bé nhỏ yêu thương của mình, cả đất trời như sụp đổ trong tâm hồn em, vậy mà TG xung quanh lại vẫn bình thường.? Trong đoạn văn này tác giả đã sử dụng nghệ thuật miêu tả nhân vật ntn? ? Tác dụng?Gv bình:Có thể nói đây là một đoan văn thấm đầy nước mắt để lại trong lòng người đọc nhiều xót xa, thương cảm. “Quê hương là đường đi học Con về rợp bướm vàng bay”. Nhưng với bé Thuỷ điều đó đâu còn nữa. Chúng ta cảm động trước tình cảm thầy, trò bè bạn của cô giáo và học sinh lớp Thuỷ, vừa xót thương cho cảnh ngộ éo le của gia đình Thành và Thuỷ ? Khi biết đến lúc phải chia tay, 2 anh em có cảm nhận và phản ứng ntn?  ? Việc chia tay của 2 anh em đã được biết trước, vậy tại sao Thành vẫn cảm thấy đột ngột, còn Thủy thì như người mất hồn?? Thủy đã có hành động gì sau đó?    ? Qua chi tiết này em cảm nhận đc gì về nhân vật Thủy?   ?Kết thúc truyện, Thuỷ đã lựa chọn cách giải quyết ntn?   ? Chi tiết này gợi lên trong em suy nghĩ gì về cô bé Thủy?- GV bình: Từ đây khiến người đọc thấy vô cùng xúc động và sự chia tay của 2 anh em là rất là không nên có.? Lời dặn dò của Thủy, bắt anh phải hứa “ko bao giờ để chúng xa nhau” cho em hiểu điều gì?? Lời nhắn nhủ ấy với toàn bộ câu chuyện đã gửi đến chúng ta những thông điệp nào về quyền trẻ em?(Lời nhắc nhở mỗi gia đình và xã hội “Hãy vì hạnh phúc tuổi thơ”. Ko đẩy trẻ em vào tình cảnh bất hạnh. Người lớn và xã hội hãy chăm lo và bảo vệ hạnh phúc của trẻ em)?Cuộc chia tay của T & T diễn ra trong nước mắt, nhưng qua đó lại sáng lên những tình cảm đáng trân trọng. Theo em đó là tình cảm gì? 3.2. Chia tay với lớp học- Trên đường đến trường: Thủy quan sát kĩ cảnh vật quen thuộc 2 bên đường,…Em cắn chặt môi im lặng ... bật lên khóc thút thít"-> Vì: Trường học là nơi ghi dấu những niềm vui của Thủy và em hiểu sắp phải xa mãi mãi với nơi này, em sẽ không còn được đi học nữa… * Cô giáo:- Ôm chặt lấy em ... cô thương em lắm- Tặng cây bút, quyển sổ…sửng sốt, tái mặt, nước mắt giàn giụa.* Bạn bè:- Sững sờ, thút thút…bỏ chỗ ngồi, đi lên nắm chặt tay …khóc mỗi lúc một to hơn=> Sự đồng cảm xót thương của thầy của bạn dành cho Thủy- Diễn tả tình thầy trò, bạn bè ấm áp, trong sáng    * Thành: "Kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật" Vì: trong khi mọi việc đều diễn ra bình thường, cảnh đẹp, cđời bình yên.. thế mà 2 anh em lại đang phải chịu đựng sự mất mát, đổ vỡ quá lớn.- NT: miêu tả tâm lí nhân vật qua hành động, cử chỉ, nét mặt, lời nói…=> Khắc họa tinh tế diễn biến tâm lí nhân vật -> tăng thêm nỗi buồn sâu thẳm, trạng thái thất vọng bơ vơ của nhân vật.   3.3. Cuộc chia tay của hai anh em- Thành: cảm thấy cuộc chia tay đột ngột quá- Thủy: + Như người mất hồn, mặt tái xanh như tàu lá-> chia tay ko còn bất ngờ nhưng đột ngột vì đó là nỗi đau, sự mất mát quá lớn, không thể quen ngay.+ Chạy vội vào nhà ghì lấy con búp bê+ Khóc nức lên, nắm tay áo tôi dặn dò-> Cô bé có tâm hồn nhạy cảm, trong sáng, yêu thương anh trai, lo lắng cho anh song phải chịu nỗi đau khổ, bất hạnh ko đáng có.- Đặt con Em Nhỏ quàng tay vào vai con Vệ Sĩ:- Anh phải hứa không bao giờ để chúng nó ngồi cách xa nhau. Anh nhớ chưa? Anh hứa đi.-> Thuỷ - một người em gái tình cảm, giàu lòng vị tha, hết mực yêu anh thương anh trai.-> Là thông điệp với toàn xã hội: “ Hãy vì hạnh phúc trẻ thơ”.      =>Tình cảm anh em thiêng liêng, gắn bó ko thể tách rời. GVbình:Thông qua hình ảnh biểu tượng là búp bê câu chuyện về thế giới tâm hồn của trẻ thơ đã được dùng lên . Cuộc chia tay đau đớn và cảm động của 2 anh em khiến người đọc thấm thía rằng: tình cảm hạnh phúc gia đình là vô cùng quý giá. Mỗi chúng ta cần bảo vệ, giữ gìn, ko nên làm tổn hại đến những tình cảm trong sáng ấy. Trẻ em có rất nhiều quyền, được ghi trong “Công ước quốc tế về quyền trẻ em” của Liên hợp quốc (1989) (Quyền sống còn, quyền bảo vệ, quyền phát triển, quyền tham gia) .Tuy vậy các đề tài sáng tác về quyền trẻ em không nhiều, các tác giả thường khai thác nỗi khổ về cuộc sống vật chất, về nỗi đau tinh thần. Còn ở truyện này, người đọc còn thấy được khía cạnh khác về tình cảm và tấm lòng của nhân vật.4. Tổng kết ?Những nét đặc sắc về nghệ thuật của văn bản?- M.tả tâm lí nhân vật sâu sắc, tinh tế.- Từ ngữ giàu sắc thái, biểu cảm- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc?Tác giả kể chuyện bằng cách nào? (NT gì, từ ngữ ntn; lời kể ra sao...)- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc?Qua câu chuyện, tác giả muốn nhắn gửi đến mọi người điều gì? 4.1. Nghệ thuật- M.tả tâm lí nhân vật sâu sắc, tinh tế.- Từ ngữ giàu sắc thái, biểu cảm- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc4.2. Nội dung- Ý nghĩaLà câu chuyện những đứa con nhưng lại gợi cho người làm cha làm mẹ phải suy nghĩ. Trẻ em cần được sống trong mái ấm gia đình. Mỗi người cần phải biết giữ gìn gia đình hạnh phúc.4.3. Ghi nhớ: SGK/27 Hoạt động 3: Luyện tập(5') * Mục tiêu: - Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập thực hành. - Rèn kỹ năng làm việc độc lập và hợp tác. * Thời gian: 5'phút. * Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm... * Kỹ thuật: Động não, bản đồ tư duy... HS tóm tắt toàn bộ văn bản?Trong văn bản mặc dù viết về cuộc chia tay đầy đau đớn nhưng trong truyện có những đoạn văn tả cảnh rất hay. Tìm những câu văn ấy và nêu dụng ý của tác giả khi miêu tả xen kẽ những câu văn tả cảnh với những đoạn văn miêu tả tâm trạng?HS: Tìm đoạn văn đầu cuối. - Đằng đông ríu ran.- Ra khỏi trường...cảnh vật.- Cách miêu tả đan xen đó có tác dụng làm tăng thêm nỗi buồn sâu thẳm và trạng thái tâm lý nhân vật: Thất vọng, bơ vơ, đau khổ làm cho người đọc cảm nhận sâu sắc hơn nỗi đau của hai anh em, sự đối lập giữa ngoại cảnh và tâm cảnh. Hoạt động 4:Vận dụng (4')* Mục tiêu: - Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập vận dụng, liên hệ thực tiễn- Định hướng phát triển năng lực tự học, hợp tác, sáng tạo.* Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, giao việc* Kỹ thuật: Động não, hợp tác* Thời gian:(4')phút Thảo luận:? Theo em môi trường gia đình có ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em không? (Câu hỏi phát triển năng lực hợp tác)? Em hãy lấy ví dụ từ thực tế ở nơi em sống hoặc qua sách báo thông tin đại chúng về việc môi trường gia đình có ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của trẻ em? (Liên hệ GD BVMT gia đình, XH ảnh hưởng đến trẻ em).? Bức hình minh hoạ cho chi tiết nào trong truyện. Em đoán xem tâm trạng Thuỷ như thế nào? - HS phát biểu ý kiến. - HS có thể kể các sự việc ở địa phương mình hoặc đọc qua mạng, xem qua truyền hình... Hoạt động 5: Củng cố, tìm tòi, mở rộng (4')* Mục tiêu: - Học sinh liên hệ thực tiễn, tìm tòi mở rộng kiến thức- Định hướng phát triển năng lực tự học, sáng tạo* Phương pháp: Dự án* Kỹ thuật: Giao việc* Thời gian: ?Tìm những bức tranh, bài thơ, bài hát, cao dao...viết về chủ đề gia đinh?Tham gia cuộc thi giả tưởng Gia đình Việt Nam, em hãy viết một bức thư tới tất cả các bậc cha mẹ để chia sẻ về tầm quan trọng của mái ấm gia đình đối với trẻ thơ4. Hướng dẫn học bài và chuẩn bị bài mới (2 phút)*Đối với bài cũ- Đọc, nắm chắc nội dung, chủ đề văn bản.- Đặt nhân vật Thủy vào ngôi thứ nhất để kể tóm tắt toàn bộ văn bản.- Tìm các chi tiết của truyện thể hiện tình cảm gắn bó của em Thành và Thủy.*Đối với bài mới- Chuẩn bị: Liên kết trong văn bản         + Đọc lại:  Ếch ngồi đáy giếng, Lợn cưới áo mới          + Trả lời câu hỏi SGK                                 ****************************************TUẦN 2 - TIẾT 7Ngày soạn:                           Tập làm vănLIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN A. Mục tiêu cần đạt1. Kiến thức- Hiểu khái niệm liên kết trong văn bản.- Nắm được yêu cầu về liên kết trong văn bản.2. Kĩ năng - Nhận biết và phân tích tính liên kết của các văn bản.- Viết các bài văn đoạn văn có tính liên kết.3. Định hướng phát triển năng lực- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học - Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học bài- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bản thân- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp ...- Năng lực làm bài tâp. ,lắng nghe ,ghi tích cực ...  - Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân.- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh4. Thái độ- Biết vận dụng những hiểu biết về liên kết vào việc đọc- hiểu và tạo lập văn bản.B. Chuẩn bị đối với giáo viên và học sinh1. Đối với giáo viên: bài soạn, tư liệu tham khảo.2. Đối với học sinh: soạn bài theo câu hỏi SGK.C. Phương pháp- Phân tích mẫu, vấn đáp, qui nạp, thực hành - Động não, đặt câu hỏiD. Tiến trình bài dạy1. Ổn định tổ chức (1 phút)2. Kiểm tra bài cũ(3 phút)?Lớp 6 học về Văn bản và cũng được học rất nhiều văn bản. Thế nào là văn bản? Nhắc lại đặc điểm của văn bản?- VB: Thể thống nhất có tính trọn vẹn về ND, hoàn chỉnh về hình thức.?Nếu ND và hình thức trong văn bản rời rạc, không có sự gắn bó, người đọc có hiểu văn bản ấy không?  (không hiểu)3. Bài mới (37 phút)Hoạt động 1: khởi động         - Thời gian:  phút         - Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý của HS         - Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề...         - Kĩ thuật: Động não, tia chớp, hỏi và trình bày Cách 1: GV:  Em hãy kể tên một số vật, đồ dùng nào mà khi chúng kết hợp lại với nhau sẽ tạo ta giá trị hơn, sự bền chặt, tốt hơn...? HS: - Xi măng+ cát+ thép - Vôi- trầu- cau GV: Như vậy, ta thấy rằng, đôi khi các sự vật phải có sự liên kết, kết hợp lại với nhau thì giá trị của nó mới được khai thác triệt để. Ngôn ngữ hay văn bản cũng vậy, nó chỉ hay hơn, giàu giá trị biểu đạt hơn khi có sự kiên kết với nhau. Chúng ta sẽ tìm hiểu bài " Liên kết trong văn bản để thấy được điều này? Cách 2: GV: Cho học sinh chơi trò chơi. “Liên kết” GV: Liên kết, liên kết HS: Kết mấy kết mấy GV: (kết mấy tùy theo yêu cầu của giáo viên) Kết 3. thì 3 học sinh sẽ chụm vào nhau. Nếu bạn nào thừa mà không tìm được chổ liên kết sẽ bị phạt hát một bài. Trong trò chơi thì không có liên kết bị phạt, còn trong văn bản mà không có liên kết thì nội dung của câu văn, đoạn văn, bài văn có ảnh hưởng không chúng ta sẽ chú ý vào bài học. “Liên kết trong văn bản”. Cách 3: Kể về câu chuyện bó đũaHoạt động 2: hình thành kiến thức mới- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ- Phương tiện: phiếu học tập…- Thời gian : HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH             MỤC TIÊU CẦN ĐẠT                                    I. Liên kết và phương tiện tiện liên kết trong văn bản Hướng dẫn học sinh phân tích ngữ liệu để tìm tính liên kết, phương tiện liên kếtHS đọc đoạn văn.?Cho biết đoạn văn được trích từ văn bản nào? Tác giả? Đoạn văn là lời của ai nói với ai? - Bố En-ri-cô nói với con ?Nếu bố Enrico viết mấy câu văn đó thì Enrico co thể hiểu điều bố muốn nói chưa? Vì sao?Em hãy chọn (1) trong những đáp án sau để trả lời:A. Vì có câu văn viết chưa đúng ngữ phápB. Vì có câu văn nội dung chưa thật rõ ràng.C. Vì giữa các câu chưa có sự liên kết.->Không hiểu nội dung điều bố muốn nói vì giữa các câu chưa có sự liên kết.GV: đọan văn là 1 chuỗi câu rời rạc, chắp nối những nội dung khác nhau thiếu sự liên kết về nội dung, do đó En sẽ không thể hiểu điều bố muốn nói.?Muốn đoạn văn hiểu được cần phải có những tính chất gì?- Muốn đoạn văn hiểu được cần phải có tính chất liên kết.?Em hiểu liên kết nghĩa là gì? - Liên: liền. Kết: nối buộc . -> Liên kết: nối liền nhau, gắn bó...GV chốt: liên kết là làm cho nội dung các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau.?Liên kết có vai trò ntn trong văn bản? - LK là 1 trong những tính chất quan trọng của văn bản, giúp văn bản có nghĩa, dễ hiểu.GV: có thể nhắc lại câu chuyện "Cây tre trăm đốt" để thấy rằng: 100 đốt tre rời rạc, không thể thành cây tre nối liền-> gắn chúng lại thành cây tre. Văn bản tương tự như vậy: cần có sự liên kết mới có thể tạo ra 1 văn bản hoàn chỉnh, trọn vẹn.GV gọi 1 Hs đọc ghi nhớ.?Tìm những từ ngữ quan trọng trong ghi nhớ?GV chuyển: LK có vai trò rất quan trong trong văn bản. Vậy để liên kết được các câu trong đoạn văn, các đoạn văn trong văn bản, cần có những phương tiện nào...?Đọc lại đoạn văn ( VD_1a / 17)?Hãy đối chiếu với đoạn văn trong văn bản "Mẹ tôi" và nhận xét vì sao đoạn văn vừa đọc trở nên khó hiểu?- ND ý nghĩa giữa các câu trong đoạn văn không thống nhất các câu không cùng hướng về 1 chủ đề.GV: Mặc dù mỗi câu văn đều có ý nghĩa và đúng ngữ pháp, nếu đặt riêng từng câu, các câu đều đúng, có ý nghĩa. Nhưng khi đặt cạnh nhau để tạo đoạn văn thì chúng không cùng hướng tới 1 chủ đề. Nội dung các câu văn rời rạc.?Hãy sửa lại đoạn văn để En có thể hiểu được ý bố??Như vậy để tạo sự liên kết của VB (trên) ta làm thế nào?- Người viết phải làm thế nào cho nội dung các câu, các đoạn, thống nhất, gắn bó chặt chẽ với nhau.GV chuyển : ?Nhưng nếu chỉ liên kết về nội dung, ý nghĩa đã đủ chưa? ta cần phải có điều gì nữa? HS đọc đoạn văn in nghiêng/18?Hãy chỉ ra sự thiếu liên kết trong đoạn văn? Sửa lại để trở thành 1 đoạn văn có nghĩa?- Thiếu liên kết vì không có những phương tiện liên kết + Giữa C₁ với C_2:  thiếu cụm từ  Còn bây giờ+ Giữa C₂ với C₃: từ con chép nhầm thành đứa trẻ, khiến người đọc hiểu nhầm tác giả đang nói đến 1 đối tượng khác chứ không phải conGV: những từ ngữ thiếu ấy chính là phương tiện liên kết văn bản. ?Ngoài sự liên kết về nội dung, ý nghĩa, văn bản cần có sự liên kết nào khác? - Văn bản cần có sự liên kết bằng những phương tiện ngôn ngữ thích hợp (từ, câu)?Khái quát lại: vai trò, tác dụng của liên kết? Để văn bản có tính liên kết cần phải có những yếu tố nào?HS đọc ghi nhớ DGK/cháy 18?Tìm những từ ngữ quan trọng trong ghi nhớ? 1. Tính liên kết của văn bảna. Phân tích ngữ liệub. Nhận xét    - Đoạn văn là 1 chuỗi câu rời rạc, chắp nối. Mỗi câu văn nêu một sự việc khác nhau chưa có sự liên kết -> khó hiểu.    - Liên kết là làm cho nội dung các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau.- Liên kết là 1 trong những tính chất quan trọng của văn bản, giúp văn bản có nghĩa, dễ hiểu. c. Ghi nhớ 1 2. Phương tiện liên kết trong văn bảna. Phân tích ngữ liệub. Nhận xét* VD 1a/SGK-tr17- ND ý nghĩa giữa các câu trong đoạn văn không thống nhất các câu không cùng hướng về 1 chủ đề.   - Văn bản cần có sự liên kết về nội dung, ý nghĩa.   - Thiếu sự liên kết vì: thiếu từ ngữ làm phương tiện liên kết.    ->Văn bản cần có sự liên kết bằng những phương tiện ngôn ngữ thích hợp (từ, câu).c.Ghi nhớ 2: SGK/18 Hoạt động 3: Luyện tập- Mục tiêu: hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức mới để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút- Thời gian: GV chia lớp thành 6 nhóm,N 1+2: bài 3N 3+4: bài 2N 5+6: bài 1-> Các nhóm cử đại diện tình bày, nhận xét chéo, GV chuẩn xác.Bài 1 (18): Sắp xếp các câu văn theo 1 thứ tự hợp lí để tạo thành một đoạn văn có tính liên kết chặt chẽ.Bài 2 (19): Các câu văn trong đoạn văn đã có tính liên kết chưa? Vì sao?Bài 3 (19) Điền từ thích hợp vào chỗ trống để tạo sự tạo sự liên kết giữa các câu trong đoạn.Gv yêu cầu học sinh đọc bài tập 4 thực hiện yêu cầu.Đại diện phát biểu.Gv nhận xét. II. Luyện tậpBài 1- Sắp xếp các câu theo thứ tự : (1)-(4)-(2)-(5)-(3)Bài 2 - Các câu văn không có sự liên kết vì: nội dung, ý nghĩa không thống nhất và gắn bó chặt chẽ: mỗi câu là 1 sự việc khác nhau.Bài 3- Các từ lần lượt sẽ điền: Bà - Bà - cháu - Bà - bà - cháu - thế là. Bài 4 * HS:làm bài tập - Nếu tách khỏi các câu trong văn bản thì 2 câu trên có vẻ như rời rạc, câu trước nói về mẹ, câu sau chỉ nói về con. Nhưng do có 3 câu tiếp sau nối kết 2 câu trên thành 1 thể thống nhất làm cho toàn đoạn liên kết chặt chẽ => do đó 2 câu trên có liên kết với nhau (không cần sửa ) Hoạt động 4 : vận dụng- Mục tiêu: phát hiện các tình huống thực tiễn và vận dụng được các kiến thức, kĩ năng trong cuộc sống tương tự tình huống/vấn đề đã học.- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm- Kĩ thuật:  hỏi và trả lời, trình bày một phút, động não- Thời gian: Có thể vận dụng linh hoạt một số hình thức bài tập sau:a.                Bài tập trắc nghiệmBài 1: Hãy chọn cụm từ thích hợp (trăng đã lên rồi, cơn gió nhẹ, từ từ lên ở chân trời, vắt ngang qua, rặng tre đen, những hương thơm ngát) điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh đoạn văn dưới đây:Ngày chưa tắt hẳn, (trăng đã lên rồi). Mặt trăng tròn, to và đỏ, (từ từ lên ở chân trời), sau (rặng tre đen) của làng xa. Mấy sợi mây con (vắt ngang qua) mỗi lúc mảnh dần rồi tắt hẳn. Trên quãng đồng ruộng, (cơn gió nhe.) hiu hiu đưa lại, thoang thoảng (những hương thơm ngát).Thạch LamBài 2: Vì sao các câu thơ sau không tạo thành một đoạn thơ hoàn chỉnh?Ngày xuân con én đưa thoi,Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.Long lanh đáy nước in trờiThành xây khói biếc, non phơi bóng vàng.​Sè sè nấm đất bên đường Rầu rầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh A.              Vì chúng không vần với nhauB.               Vì chúng có vần nhưng gieo vần không đúng luậtC.               Vì chúng có vần nhưng ý của các câu không liên kết với nhauD.              Vì các câu thơ chưa đủ một ý trọn vẹnBài 3: Hãy sắp xếp các câu sau theo một trình tự hợp lý để có một đoạn văn hoàn chỉnh :   Ông đang nằm nghỉ trên giường nẻn vào. (1) Hắn nhẹ nhàng mở ngăn kéo tủ lục tìm tiền. (2) Một lần nhà văn Ban- giắc đi ngủ quên không đóng cửa. (3) Bỗng hắn nghe tiếng chủ: “ anh bạn ơi, anh đừng hoài công tìm tiền ở cái chỗ mà ngay giữa ban ngày đốt đuốc tôi cũng chẳng vét nổi một xu”. (4)Bài 4: Dòng nào nói đúng nhất về liên kết trong văn bản ?A.              Người ta liên kết các câu bằng mối liên quan của nội dung mà chúng thể hiện, và cũng có thể các phương tiện liên kết của ngôn ngữ để liên kết.B.               Chỉ có các phương tiện liên kết của ngôn ngữ mới có thể làm nhiệm vụ liên kếtC.              Không bao giờ cần các phương tiện ngôn ngữ khi liên kết các câu trong văn bảnD.              Các dấu câu là phương tiện liên kết chủ yếu Đáp án : câu 2 – C, câu 3 – 3124, câu 4 - AHoạt động 5 : Tìm tòi, mở rộng, sáng tạo- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.- Phương pháp: thảo luận nhóm- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ - Phương tiện: Phiếu học tập- Thời gian:Viết một đoạn văn ngắn 5-7 câu trong đó có sử dụng sự liên kết, chỉ ra các phương tiện liên kết đóĐoạn văn:Thu đã về. Thu xôn xao lòng người. Lá reo xào xạc. Gió thu nhè nhẹ thổi, lá vàng nhẹ bay. Nắng vàng tươi rực rỡ. Trăng thu mơ màng. Mùa thu là mùa của cốm, của hồng. Trái cây ngọt lịm ăn với cốm vòng dẻo thơm. Sắc thu , hương vị mùa thu làm say mê hồn người. Nhất là khi ta ngắm trời thu trong xanh bao la4. Hướng dẫn học bài cũ, chuẩn bị bài mới*Đối với bài cũ- Thuộc ghi nhớ, làm BT 1,2,3 (SBT/8)- Tìm hiểu phân tích tính liên kết trong một văn bản đã học.*Đối với bài mới- Chuẩn bị: Bố cục trong văn bản         + Đọc lại:  Ếch ngồi đáy giếng, Lợn cưới áo mới          + Trả lời câu hỏi SGK                                          **************************************TUẦN 2 - TIẾT 8Ngày soạn:                           Tập làm vănBỐ CỤC TRONG VĂN BẢNA. Mục tiêu cần đạt1. Kiến thức- Tác dụng của việc xây dựng bố cục2. Kỹ năng- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản.- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản viết (nói) cụ thể. * KÜ n¨ng sèng + Ra quyÕt ®Þnh: lùa chän c¸ch sö dông tõ ghÐp phï hîp víi thùc tiÔn giao tiÕp cña b¶n th©n.+ Giao tiÕp: tr×nh bµy suy nghÜ, ý t­ëng, th¶o luËn vµ chia sÎ quan ®iÓm c¸ nh©n vÒ c¸ch sö dông tõ ghÐp.3. Th¸i ®é- Giáo dục tính cẩn thận khi tạo lập văn bản.- Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản.4. Định hướng phát triển năng lực học sinh- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học - Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học bài- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bản thân- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp ...- Năng lực làm bài tâp,lắng nghe, ghi tích cực ...        - Năng lực làm việc độc lập, trình bày ý kiến cá nhân.- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnhB. Chuẩn bị đối với giáo viên và học sinh1. Đối với giáo viên: Bảng phụ, đơn mẫu2. Đối với học sinh: Xem lại dàn ý các kiểu bài đã học, đọc trả lời câu hỏi sgk.C. Phương pháp- Phân tích mẫu, qui nạp, vấn đáp, thực hành.- Động não, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, thảo luận nhóm.D. Tiến trình bài dạy1. Ổn định tổ chức (1 phút)2. Kiểm tra bài cũ (3 phút)?Thế nào là liên kết trong văn bản? Vai trò của phương tiện liên kết trong văn bản? Đáp án: - Liên kết là làm cho nội dung các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau.- Liên kết là 1 trong những tính chất quan trọng của văn bản, giúp văn bản có nghĩa, dễ hiểu.3. Bài mới  (36 phút)    Hoạt động 1: Khởi động * Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh. * Phương pháp: Tạo tình huống có vấn đề * Kỹ thuật : Động não * Thời gian: G : Yêu cầu cả lớp lấy một tờ giấy vẽ chân dung/ phong cảnh/ vẽ trang trí đối xứng...sau đó giáo viên nhận xét về tranh (có em vẽ cân đối, hài hòa, có em vẽ chênh lệch, phối cảnh chưa cân xứng. Từ đó rút ra nhận định, những em vẽ cân đối là những em đã biết cách chia bố cục trong một tác phẩm hội họa. Như vậy, bố cục rất quan trọng, không riêng gì trong hội họa mà trong văn bản văn học cũng rất cần thiết. Để rõ hơn về điều này, chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nayHoạt động 2: Hình thành kiến thức(25') * Mục tiêu:  - Bố cục của văn bản là gì? Những yêu cầu của bố cục trong văn bản. * Thời gian:25 * Phương pháp:Nêu vấn đề, thảo luận, thuyết trình… * Kỹ thuật: Động não. ....           Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt HD tìm hiểu bố cục của VB.GV treo bảng phụ:Khi muốn viết một lá đơn gia nhập đội TNTPHCM, cần phải có các nội dung sau:- Lời hứa sau khi được kết nạp đội.- Lí do xin vào đội- Họ tên, nơi ở, nơi học tập?Theo em việc sắp xếp nội dung lá đơn theo trình tự như vậy có hợp lí không? Vì sao?? Hãy sắp xếp lại nội dung lá đơn ấy cho phù hợp.?Qua đó em rút ra được điều gì khi trình bày 1 văn bản? (được sắp xếp tùy tiện không? Phải trình bày theo trình tự ntn?)- Nội dung đơn phải được sắp xếp theo một trình tự hợp lí GV: việc sắp xếp các phần nội dung trong văn bản theo 1 trình tự hợp lí gọi là bố cục .?Vậy bố cục là gì? - Bố cục: bố trí, sắp xếp các phần, các đoạn theo 1 trình tự, hệ thống rành mạch, hợp lý.?Vì sao khi xây dựng văn bản, cần phải quan tâm tới bố cục?- Nếu không quan tâm tới bố cục các phần, các đoạn trong văn bản không có sự liên kết, sẽ bị lộn xộn, gây khó hiểu cho người đọc....?Trong khi nói hoặc viết, chúng ta có cần nói, viết theo bố cục không ?- Cần nói hoặc viết theo một bố cục rành mạch, rõ ràng .?Tìm những VD thực tế để chứng minh vai trò - tác dụng của bố cục trong văn bản .(Gợi ý HS tìm các VD trong văn nói, viết bài TLV của HS...)GV chốt.HS đọc ghi nhớ chấm 1/30?Tìm những từ quan trọng trong ghi nhớ ?HD HS tìm hiểu về những yêu cầu về bố cục trong văn bản.HS đọc VD mục 2/sgk/29 Thảo luận nhóm - 3 phút+ Nhóm 1, 2, 3: văn bản 1+ Nhóm 4, 5, 6: văn bản 2Các nhóm đại diện trả lời, nhận xét chéo, GV chuẩn xác.?Dựa vào khái niệm về bố cục nêu ở trên cho biết 2 câu chuyện trên có bố cục không? Vì sao? Cách kể trên không hợp lí ở chỗ nào?- Chưa có bố cục -> không hợp lí trong diễn đạt.- Hai câu chuyện: mỗi truyện tách 2 đoạn văn . + Truyện 1: nội dung và trình tự sắp xếp: ý, đoạn lộn xộn, không thống nhất, không theo 1 trình tự (câu cuối đoạn 2)+ Truyện 2 : Đoạn 1: hợp lí.                       Đoạn 2: sắp xếp không hợp lí, nội dung không thống nhất -> gây khó hiểu, khó nắm bắt.GV chốt và bổ sung: không những thế, giữa các câu trong đoạn, các đoạn trong văn bản không có sự liên kết cả về nội dung lẫn hình thức -> không làm nổi bật ý nghĩa truyện, mất yếu tố bất ngờ, hài hước, văn bản trở nên khó hiểu, khó tiếp nhận.?Dựa vào văn bản gốc đã học của 2 văn bản trên, hãy sắp xếp lại bố cục của 2 văn bản đó?(1) - Một con ếch từ lâu sống trong giếng...hoảng sợ. - Năm ấy ....ra ngoài . - Quen thói kêu ộp ộp - Cuối cùng bị 1 con trâu giẫm bẹp .(2) - Có 1 anh tính cũng hay khoe của...đây không?- Chớp lấy cơ hội, anh ta liền giơ vạt áo ra khoe luôn “ Từ lúc ...chạy qua cả .”?Sau khi sắp xếp lại em có nhận xét gì về văn bản?- Hợp lí, dễ hiểu, vừa thống nhất về nội dung vừa rõ ràng mạch lạc giữa các đoạn .?Như vậy, để xây dựng một văn bản rành mạch, rõ ràng cần có những điều kiện gì?HS nêu ý kiến GV: chốt, ghi.HS đọc ghi nhớ chấm 2/30.?Tìm những từ quan trọng trong ghi nhớ ?Tìm hiểu về các phần của bố cục.?Nêu bố cục chung của 1 văn bản.?Nêu nhiệm vụ của ba phần MB, TB, KB trong văn bản tự sự, miêu tả.*Tự sự - MB: giới thiệu nhân vật, sự việc, tình huống truyện - TB: kể diễn biến sự việc.- Kết bài: kết thúc truyện.*Miêu tả :- MB: giới thiệu đối tượng miêu tả .- TB: tả chi tiết theo 1 trình tự quan sát ...- KB: cảm nghĩ về đối tượng.?Có cần biết rõ nhiệm vụ của mỗi phần không? Vì sao??Đọc câu hỏi (c)/29 và cho biết ý kiến của em?- Không đúng: vì yêu cầu về sự rành mạch không cho phép các phần MB, TB, KB trong văn bản được lặp lại nhau. Lặp lại là lỗi cần phải tránh khi làm bài . Đọc câu hỏi d/ 0. Nêu ý kiến của em ?- Ý kiến đó cũng không đúng vì+ MB mở bài không chỉ đơn thuần là sự thông báo đề tài của văn bản mà còn phải cố gắng làm cho người đọc (nghe) có thể đi vào đề tài đó 1 cách tự nhiên, dễ dàng, hứng thú và ít nhiều hình dung được các bước đi của bài. + Kết bài: không chỉ có nhiệm vụ nhắc lại vấn đề mà còn có những cảm xúc, suy nghĩ đánh giá, tổng kết lại, mở rộng, gây ấn tượng->Tạo hiệu quả giao tiếp .?Vậy văn bản thường được xây dựng theo bố cục mấy phần?- Ba phần...GV bổ sung: bố cục 3 phần giúp văn bản rõ ràng , hợp lí nhưng không phải nhất thiết văn bản nào cũng có bố cục 3 phần. Có những văn bản MB, KB viết lẫn trong phần thân bài do yêu cầu nào đó của người viết .?Có phải cứ chia văn bản làm 3 phần là văn bản có bố cục mạch lạc không?- Chưa hẳn là thế ...GV kết luận: cần phải có cách viết các phần, các đoạn cho hợp lí. Vậy tính mạch lạc cần những yêu cầu nào, tiết sau ta sẽ tìm hiểu .HS đọc ghi nhớ chấm 3, SGK/30.Tìm những từ cần lưu ý trong ghi nhớ? I. Bố cục những yêu cầu về bố cục trong văn bản1. Bố cục của văn bảna. Phân tích ngữ liệu (SGK/28)b.Nhận xét    - Nội dung trong 1 lá đơn cần được sắp xếp theo 1 trình tự hợp lý  - Bố cục: bố trí, sắp xếp các phần, các đoạn theo 1 trình tự, hệ thống rành mạch, hợp lý.- Văn bản phải có bố cục rõ ràng       * Ghi nhớ 1 (SGK/30) 2. Những yêu cầu về bố cục trong văn bảna. Phân tích ngữ liệu (SGK-29)b. Nhận xét   - Hai câu chuyện chưa có bố cục.+ Sắp xếp ý, câu: không rõ ràng, thiếu liên kết .+ Trình bày lộn xộn, gây khó hiểu .                    - Điều kiện khi sắp xếp bố cục:+ Nội dung các phần, các đoạn vừa thống nhất, vừa rõ ràng.+ Trình tự sắp xếp hợp lí.* Ghi nhớ 2 (SGK/30)3. Các phần của bố cụca. Phân tích ngữ liệub. Nhận xét- Cần phân biệt rõ ràng nhiệm vụ của từng phần, xác định nói gì, viết gì 1 cách cụ thể .- Bởi yêu cầu về bố cục rành mạch không cho phép các phần lặp lại, mỗi phần có nhiệm vụ riêng.            - Bố cục văn bản: 3 phần+ Mở bài+ Thân bài+ Kết bài                 * Ghi nhớ 3 (SGK/30) HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH. * Mục tiêu: - Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập thực hành. - Rèn kỹ năng làm việc độc lập và hợp tác. * Thời gian: 20- 22 phút. * Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm. * Kỹ thuật: Động não, bản đồ tư duy. Bài tập 1- Hs thảo luận theo bàn- Cho hs đọc và xác định y/c của bài tập- Đại diện trình bày, nhận xét- Gv nhận xétBài tập 2: Tìm bố cục cho văn bản: "Cuộc chia tay của những con búp bê".            Bài tập 3: Nhận xét bố cục đã chọn- Học sinh đọc + xác định yêu cầu bài tập.G: (chốt) Như vậy, muốn có một văn bản mạch lạc, hợp lý, đạt hiệu quả giao tiếp cao thì nhát thiết ta phải xây dựng bố cục trước khi tạo lập văn bản. Bài tập 1 VD: Khi kể một câu chuyện em gặp trên đường đi học về cho mẹ nghe Khi trình bày một bài nói trong tiết luyện nói Khi khuyên bạn của mình không nên làm việc xấuBài tập 2: Có nhiều cách tìm bố cục cho văn bản này.Cách 1: Chia theo (thời gian), sự việc.+ Hai anh em Thành - Thủy chia đồ chơi.+ Thủy đến trường chia tay với cô giáo và các bạn.+ Hai anh em chia tay nhauCách 2: Theo cảm xúc+ Tâm trạng, thái độ hai anh em Thành-Thủy khi nghe mẹ nhắc phải chia đồ chơi.+ Tâm trạng, thái độ hai anh em Thành-Thủy lúc chia đồ chơi.+ Tâm trạng, thái độ hai anh em Thành-Thủy lúc đến trường chia tay cô giáo và các bạn.+ Tâm trạng, thái độ hai anh em Thành-Thủy lúc chia tay.Cách 3: Theo bố cục 3 phần.+ Mở bài: Giới thiệu nhân vật anh em Thành-Thùy và tình huống phải chia đồ chơi+ Thân bài: Diễn biến cuộc chia đồ chơi.+ Kết bài: Kết thúc truyện: Cuộc chia tay của hai anh em.Bài tập 3:* Bố cục của văn bản chưa rành mạch, hợp lý.Ví: + ý 1, 2, 3 của thân bài mới chỉ điểm lại (kể lại) việc học tốt chứ chưa trình bày kinh nghiệm phải học ra sao để đạt kết quả tốt.+ ý 4: Thừa vì không đúng với nội dung nói về kinh nghiệm học tập.* Bổ sung: HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG* Mục tiêu: - Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập vận dụng, liên hệ thực tiễn- Định hướng phát triển năng lực tự học, hợp tác.* Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, giao việc* Kỹ thuật: Động não, hợp tác* Thời gian: 2 phútCâu 1.Hãy sắp xếp các ý sau đây để tạo được một văn bản có bố cục rõ ràng : 1.Đà Lạt còn thật đáng yêu với đủ loại hoa có sắc màu và kiểu dáng khác nhau. 2.Dời chân đi nhưng tôi biết chắc mình sẽ trở lại Đà Lạt vào một ngày không xa. 3.Con người nơi đây thân thiện và mến khách vô cùng. 4.Tôi ngây ngất trước sắc xanh sâu thẳm của màu thông trên suốt dọc đường vào trung tâm thành phố. 5.Kì nghỉ hè này tôi đến với Đà Lạt. 6.Đà Lạt là thành phố dễ làm người ta yêu mến ngay từ lần đầu tiên đặt chân tới đây. 7.Thành phố bắt đầu với những rừng thông bạt ngàn . 8 .Nhiều loại hoa tôi mới nhìn thấy lần đầu và không khỏi ngạc nhiên vì sắc đẹp của chúng. Chọn câu trả lời đúng:  A. 5-6-7-4-1-8-3-2  B. 3-4-7-8-6-5-2-1  C. 5-6-7-4-2-1-8-3  D. 5-6-8-1-2-7-4-3Câu 2.Để tạo nên mạch lạc cho truyện Cuộc chia tay của những con búp bê, tác giả đã sử dụng các mối liên hệ nào dưới đây?         A. Liên hệ không gian, liên hệ thời gian.  B. Liên hệ thời gian, liên hệ ý nghĩa.  C. Liên hệ thời gian, liên hệ không gian, liên hệ tâm lí, ý nghĩa.  D. Liên hệ tâm lí, ý nghĩa, liên hệ không gian.Câu 3.Mở bài cho đề văn : Kể lại một câu chuyện đáng nhớ trong mùa hè vừa qua của em sẽ phải nêu được những ý nào ?  A. Kể về cảnh vật nơi mình đã đặt chân đến  B. Giới thiệu về kì nghỉ hè của mình (đi đâu ? , làm gì ? )  C. Trình bày cảm nhận của mình về những chuyến đi nghỉ mát trong mùa hè  D. Ý nghĩa của mùa hè đó đối với bản thânHOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG* Mục tiêu: - Học sinh liên hệ thực tiễn, tìm tòi mở rộng kiến thức- Định hướng phát triển năng lực tự học, sáng tạo* Phương pháp: Dự án* Kỹ thuật: Giao việc* Thời gian: 2 phútXây dựng bố cục cho đề văn: kể lại một việc tốt em đã làm.4. Hướng dẫn học bài cũ, chuẩn bị bài mới (2 phút)*Đối với bài cũ- Nhớ kiến thức đã học.- Xác định bố cục của một văn bản tự chọn, nhận xét bố cục đó.*Đối với bài mới- Chuẩn bị: Mạch lạc trong văn bản         + Đọc, nghiên cứu ngữ liệu         + Đọc lại văn bản": "Cuộc chia tay của những con búp bê"         + Nắm các sự việc chính nội dung văn bản.         + Đọc và trả lời câu hỏi SGK.                                    ***************************************TUẦN 3 - TIẾT 9Ngày soạn: Tập làm vănMẠCH LẠC TRONG VĂN BẢNA. Mục tiêu cần đạt1. Kiến thức- Biết được mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lạc trong văn bản.- Hiểu được điều kiện cần thiết để có một văn bản mạch lạc.2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng nói viết mạch lạc.3. Thái độ- Có ý thức nói, viết mạch lạc.4. Định hướng phát triển năng lực- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp ... - Năng lực làm bài tâp,lắng nghe ,ghi tích cực ...               - Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân B. Chuẩn bị của học sinh và giáo viên.1. Đối với giáo viên: - Bài soạn, tài liệu tham khảo2. Đối với học sinh: - Chuẩn bị bài theo yêu cầu của GV và câu hỏi sgk.C. Phương pháp- Phân tích mẫu, qui nạp, vấn đáp, thực hành.- Động não, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, thảo luận nhóm.D. Tiến trình bài dạy1. Ổn định tổ chức (1 phút)2. Kiểm tra bài cũ (3 phút)?Bố cục trong văn bản là gì? Nêu các điều kiện để bố cục được mạch lạc hợp lí?*Yêu cầu- Bố cục: bố trí, sắp xếp các phần, các đoạn theo 1 trình tự , hệ thống rành mạch, hợp lý.- Điều kiện khi xắp xếp bố cục:+ Nội dung các phần, các đoạn vừa thống nhất, vừa rõ ràng.+ Trình tự sắp xếp hợp lí.3. Bài mới(36 phút)Hoạt động 1: Khởi động- Thời gian:  phút         - Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý của HS         - Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề...         - Kĩ thuật: Động não, tia chớp, hỏi và trình bày         Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt, sự phân chia. Nhưng văn bản lại không thể không có sự liên kết. Vậy làm thế nào để các phần các đoạn của một văn bản được phân cắt rành mạch mà lại kkhông mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau? Đó chính là vấn đề mà chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay.Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ- Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập- Thời gian : HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS        NỘI DUNG CẦN ĐẠT I.Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản Tìm hiểu mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong VB.?Vậy khái niệm mạch lạc trong văn bản có phải dùng theo nghĩa trên không? Nó được hiểu ntn?- Mạch lạc trong văn bản được hiểu: có cái gì giống như mạch máu làm cho các phần của văn bản thống nhất với nhau.?Dựa vào những hiểu biết trên, hãy xác định mạch lạc trong văn bản có tính chất gì trong các tính chất kể dưới đây? (SGK mục 1a/31)- Cả 3 phương án đều đúng.          ?Như vậy, giữa mạch lạc trong văn bản với mạch máu trong cơ thể có điểm gì tương đồng?- Thành dòng, thành mạch; Đi khắp các phần trong cơ thể (các phần, các đoạn văn) thông suốt, liên tục ->làm các bộ phận trong cơ thể (các đoạn văn) có sự gắn kết thống nhất.?Có người nói mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo 1 trình tự hợp lí. Em có tán thành không? Vì sao?- Đúng. Vì: do tính chất của mạch lạc trong văn bản->đảm bảo cho văn bản tính thống nhất, rõ ràng->hiệu quả giao tiếp tốt.?Mạch lạc có cần thiết trong văn bản không?- Mạch lạc rất cần thiết cho văn bản .HS đọc ghi nhớHD HS tìm hiểu những điều kiện để văn bản có tính mạch lạc.Chuyển: điều kiện nào để đảm bảo văn bản có tính mạch lạc ?GV yêu cầu HS xem lại bài chuẩn bị của mình về văn bản "Cuộc chia tay..." ?Văn bản "Cuộc chia tay ..."có rất nhiều những sự việc khác nhau, nhắc lại những sựu việc đó?HS nhắc lại theo SGK mục 2a(31)Thảo luận nhóm 2 phút?Toàn bộ sự việc trong văn bản xoay quanh sự việc chính nào? "Sự chia tay" và "những con búp bê" đóng vai trò gì trong truyện? Hai anh em Thành Thuỷ có vai trò gì?- Sự việc chính: cuộc chia tay của Thành - Thuỷ, tình cảm gắn bó của 2 anh em .- Sự chia tay và những con búp bê đóng vai trò thể hiện chủ đề văn bản, làm cho chủ đề xuyên suốt văn bản.- Thành - Thuỷ: nhân vật chính tham gia vào các sự việc thực hiện chủ đề văn bản.?Như vậy, các sự việc, nhân vật trong văn bản đều có điểm gì chung về nội dung?- Cùng hướng tới 1 đề tài, chủ đề văn bản GV nhấn mạnh: đây là điều kiện thứ nhấtđể cho văn bản mạch lạc.GV dẫn dắt: Trong văn bản đó ta bắt gặp 1 loạt những từ ngữ: chia tay, chia đồ chơi... hay một loạt các từ ngữ biểu thị ý không muốn phân chia: chẳng muốn chia bôi, anh cho em tất...?Theo em, đó có phải là chủ đề (vấn đề chủ yếu) liên kết các sự việc nêu trên thành 1 thể thống nhất không? Đó có thể xem là mạch lạc của văn bản không?-Có thể vì các từ ngữ, chi tiết trên đã tạo mạch văn thống nhất, trôi chảy suốt các phần, đoạn trong văn bản. Mạch văn đó là "sự chia tay". Đó cũng được coi là mạch lạc của văn bản.?Trong văn bản “Cuộc chia tay…” có đoạn kể về hiện tại, có đoạn về việc quá khứ, đoạn kể sự việc ở nhà ở trường, có đoạn kể chuyện hôm qua, có đoạn kể chuyện sáng nay. Hãy cho biết các đoạn ấy được nối với nhau theo mối liên hệ nào?- Các đoạn được nối với nhau theo tất cả các mối liên hệ - Thời gian: quá khứ - hiện tại; hôm qua - hôm nay- Không gian: ở nhà - ở trường- Tâm lí: Thành nhớ lại...- Ý nghĩa: + Anh em thương yêu nhau >< phải chia tay+ Búp bê không chia tay >< anh em chia tay ?Theo em, những mối liên hệ giữa các đoạn ấy có tự nhiên và hợp lí không?- Tự nhiên, hợp lí vì làm cho các bộ phận trong văn bản liên hệ chặt chẽ với nhau -> đảm bảo tính mạch lạc.GV: các từ ngữ lặp lại, cùng với các phần các đoạn được nối với nhau theo những mối liên hệ tự nhiên, hợp lí làm cho chủ đề văn bản liền mạch, tạo sự mạch lạc trong văn bản->đó là điều kiện thứ 2 để văn bản có tính mạch lạc.?Từ phân tích các ví dụ trên; hãy rút ra những điều kiện để văn bản có tính mạch lạc?- Các phần, các đoạn đều nói về 1 đề tài, 1 chủ đề- Các phần, các đoạn các câu phải tiếp nối theo trình tự rõ ràng, hợp lí.HS đọc ghi nhớ 2/32, đọc toàn bộ ghi nhớ 1. Mạch lạc trong văn bảna. Phân tích ngữ liệub. Nhận xét   *Tính chất của mạch lạc trong văn bản:- Trôi chảy thành dòng, thành mạch.- Tuần tự đi khắp các phần các đoạn trong văn bản.- Thông suốt, liên tục, không đứt đoạn.->Mạch lạc là sự tiếp nối các câu các ý theo 1 trình tự hợp lí. - Mạch lạc rất cần thiết cho văn bản .*Ghi nhớ 1 (SGK /32) 2. Điều kiện để văn bản có tính mạch lạca. Phân tích ngữ liệuVí dụ: Tìm hiểu văn bản "Cuộc chia... búp bê"b. Nhận xét - Các sự việc xoay quanh sự việc chính: cuộc chia tay của Thành Thuỷ, tình cảm của 2 anh em.- Sự chia tay của những con búp bê -> thể hiện chủ đề văn bản. - Thành Thuỷ là nhân vật chính tham gia các sự việc . ->Các sự việc, nhân vật đều nói về 1 đề tài và hướng tới 1 chủ đề.    - Các từ ngữ lặp lại -> làm cho chủ đề liền mạch, văn bản mạch lạc.   - Các đoạn trong văn bản được nối với nhau theo mối liên hệ: thời gian, không gian, tâm lí, ý nghĩa.               *Văn bản có tính mạch lạc cần: - Các phần, các đoạn đều nói về 1 đề tài, 1 chủ đề- Các phần, các đoạn các câu phải tiếp nối theo trình tự rõ ràng, hợp lí.* Ghi nhớ 2 (SGK/32) Hoạt động 3: Luyện tập- Mục tiêu: hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức mới để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút- Phương tiện: - Thời gian: ?Tìm hiểu tính mạch lạc trong văn bản "Mẹ tôi" (E. Đơ A - mi -xi) và Lão nông và các con.- Nhóm 1,2,3: Lão nông và các con- Nhóm 4,5,6: Mẹ tôiHS thảo luận nhóm, cử đại diện trình bày, nhận xét.Gợi ý:?Chủ để chung của mỗi văn bản??Trình tự tiếp nối các phần, đoạn, câu có giúp cho sự thể hiện chủ đề được liên tục, thông suốt và hấp dẫn không?           ?Hãy viết một đoạn văn có tính mạch lạc- Yêu cầu: chỉ ra chủ đề.- Các câu văn có sự liên kết.- Các phép liên kết.- Phân tích tích mạc lạc. Bài 1a. Văn bản Mẹ tôi - Chủ đề: ca ngợi tấm lòng yêu thương và sự hi sinh của người mẹ.- Các đoạn, các phần trong văn bản đều hướng tới chủ đề đó->tính thống nhất- Các phần, ý: có sự tiếp nối theo 1 trình tự chặt chẽ->tạo sự liền mạch trong văn bản.Con có lỗi->bố đau lòng vì đó là sự xúc phạm tình cảm thiêng liêng mẹ dành cho con ->khuyên con sửa lỗi.- Các phần đều xoay quanh chủ đề chính, gắn kết chặt chẽ =>Văn bản có tính mạch lạc b. Văn bản Lão nông và các con- Chủ đề: Lao động là vàng.- Chủ đề này xuyên suốt bài thơ, các phần liền mạch với nhau:+ 2 câu mở bài nêu lên chủ đề.+ Đoạn giữa là “kho vàng chôn dưới đất” và “kho vàng do sức lao động của con người làm nên: lúa tốt”.+ Đọan kết (4 câu cuối) lại nhấn mạnh thêm chủ đề 1 lần nữa để khắc sâu.->Văn bản có tính mạch lạcBài 2: Viết đoạn văn có tính mạch lạc Hoạt động 4: Vận dụng- Mục tiêu: phát hiện các tình huống thực tiễn và vận dụng được các kiến thức, kĩ năng trong cuộc sống tương tự tình huống/vấn đề đã học.- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm- Kĩ thuật:  hỏi và trả lời, trình bày một phút, động não- Thời gian:Bài tập trắc nghiệmBài 1: Mạch lạc trong văn bản không có những tính chất nào trong các tính chất dưới đây :A. Tượng trưng cho phần quan trọng nhất của văn bản, được thể hiện bằng các ý lớn trong phần Thân bài.B. Thông suốt, liên tục, không đứt đoạn.C. Tuần tự đi qua các phần, các đoạn trong văn bản.D. Trôi chảy thành dòng, thành mạch. Bài 2: Để tạo nên tính mạch lạc cho truyện “Cuộc chia tay của những con búpbê”, tác giả đã sử dụng mối liên hệ nào dưới đây.A. Liên hệ thời gian, liên hệ ý nghĩa.B. Liên hệ không gian, liên hệ thời gianC. Liên hệ tâm lí, ý nghĩa, liên hệ không gianD. Liên hệ thời gian, liên hệ không gian, liên hệ tâm lí , ý nghĩa.Câu 3.Một văn bản có bố cục không rành mạch sẽ ...?  A. Văn bản thiếu ý , các ý chồng chéo nhau  B. Người đọc không nắm bắt được nội dung văn bản  C. Cả A,B,C  D. Khiến người viết không thể hiện được nội dung tư tưởng của mìnhCâu 4:Ý kiến nào dưới đây là đúng?  A. Chỉ cần trình bày cặn kẽ phần Thân bài; Mở bài và Kết bài không cần thiết.  B. Văn bản cốt yếu nhất là phần Mở bài, Thân bài; không cần có Kết bài.  C. Mỗi văn bản cần được trình bày theo bố cục gồm 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.  D. Mở bài là tóm tắt Thân bài, Kết bài là nhắc lại Mở bài, do đó văn bản chỉ cần có Thân bài là đủ.Câu 5:Một văn bản có tính mạch lạc là  A. Các phần, đoạn trong văn bản được liên kết với nhau liền mạch  B. Cả A,B,C  C. Có nhiều chủ đề nhỏ nhưng thống nhất trong chủ đề chung của cả văn bản  D. Có chủ đề thống nhấtCâu 6 .Dòng nào sau đây không phù hợp khi so sánh với yếu tố mạch lạc trong một văn bản? Chọn câu trả lời đúng:  A. Mạch giao thông trên đường phố  B. Dòng nhựa sống trong một cái cây  C. Mạch máu trong một cơ thể sống  D. Trang giấy trong một quyển vởCâu 7:.Phần Mở bài có vai trò như thế nào trong một văn bản?  A. Giới thiệu các nội dung của văn bản.  B. Giới thiệu sự vật, sự việc, nhân vật.  C. Nêu kết quả của sự việc, câu chuyện.  D. Nêu diễn biến các sự việc, nhân vật.Câu 8 .Đọc đề văn và nội dung bên dưới để trả lời các câu hỏi : Hãy kể lại câu chuyện “ cuộc chia tay của những con búp bê”, trong đó nhân vật chính là hai con búp bê Em Nhỏ và Vệ Sĩ. Với đề bài trên, một bạn đã xác định các ý như sau: Ý 1: Giới thiệu về lai lịch hai con búp bê Ý 2: Trước đây, hai con búp bê vẫn luôn ở bên nhau, cũng như hai anh em Cô chủ và cậu chủ Ý 3: Nhưng rồi chúng buộc phải chia tay vì cô chủ và cậu chủ của chúng phải chia tay nhau Ý 4: Trước khi chia tay, hai anh em đưa nhau đến trường chào thầy cô và bạn bè Ý 5: cũng chính nhờ tình cảm của hai anh em mà hai con búp bê đã không phải chia tay   Trong các ý trên, ý nào không phù hợp với yêu cầu của đề bài? Chọn câu trả lời đúng:  A. Ý 4  B. Ý 1  C. Ý 5  D. Ý 3Hoạt động mở rộng, sáng tạo- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.- Phương pháp: thảo luận nhóm- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ - Phương tiện: - Thời gian:-Tìm đọc tài liệu về mạch lạc trong văn bản         - Ôn luyện những kiến thức đã học; Làm bài tập 1 câu a SGK/ 32         - Chuẩn bị bài mới: Tổng kết chủ đề kiểm tra đánh giá                             **************************************TUẦN 3 - TIẾT 10Ngày soạn:                                     TỔNG KẾT CHỦ ĐỀ, LUYỆN TẬP, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ.A. Mục tiêu cần đạt1. Kiến thức- Hệ thống và nắm vững những kiến thức cơ bản vừa học trong chủ đề.2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng đọc hiểu và tạo lập văn bản qua các bài tập.3. Thái độ- Có ý thức nói, viết mạch lạc.4. Định hướng phát triển năng lực- Năng lực giải quyết vấn đề.- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp hợp tác... - Năng lực làm bài tâp,lắng nghe ,ghi tích cực ...               - Năng lực làm việc nhóm, làm việc độc lập trình bày ý kiến cá nhân B. Chuẩn bị của học sinh và giáo viên.1. Đối với giáo viên: - Bài soạn, tài liệu tham khảo2. Đối với học sinh: - Chuẩn bị bài theo yêu cầu của GV và câu hỏi sgk.C. Phương pháp- Phân tích mẫu, qui nạp, vấn đáp, thực hành.- Động não, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, thảo luận nhóm.D. Tiến trình bài dạy1. Ổn định tổ chức (1 phút)2. Kiểm tra bài cũ?? Thế nào là mạch lạc trong văn bản?? Những yêu cầu để văn bản có tính mạch lạc?3. Bài mới(36 phút)Hoạt động 3: Luyện tập- Mục tiêu: hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức mới để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút- Phương tiện: - Thời gian: Bài tập 1: Cho đoạn văn: “ Thực sự mẹ không lo lắng đến nỗi không ngủ được. Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi. Mẹ tin vào sự chuẩn bị chu đáo của con trước ngày khai trường.... Mẹ không lo, nhưng vẫn không ngủ được . Cứ nhắm mắt lại là dường như vang bên tai tiếng đọc bài trầm bổng: “Hằng năm cứ vào cuối thu... Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp.”a. Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Ai là tác giả? b. Đoạn văn đó sử dụng biện phép tu từ gì? Tác dụng? c. Em nhận ra tìm trạng gỡ của người mẹ qua đoạn văn trên? d) Tìm từ láy, hai từ ghép đẳng lập trong đoạn văn trên?e. Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về đoạn văn trên.* Gợi ý- Văn bản: Cổng trường mở ra-  Tác giả: Lí Lanb.Biện pháp điệp ngữ:” Mẹ tin” nhắc lại ba lần vang vọng trong tâm hồn của người mẹ. Khẳng định sự yên lòng, không phải lo lắng vì con, thể hiện tình yêu và sự tin tưởng của người mẹ dành cho conc.Tâm trạng: bồi hồi, xao xuyến bâng khuâng khi nhớ lại những kỉ niệm xưa, ngày còn thơ ấu, ngày đầu tiên cắp sách tới trường.d.- Từ láy : lo lắng                                           - Từ ghép đẳng lập : Trầm bổng, âu yếm       e. Hs viết đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của mình :      - Với lời văn nhẹ nhàng; cách biểu cảm trực tiếp... đoạn văn cho ta thấy được tâm trạng bồi hồi, xao xuyến bâng khuâng của mẹ vào đêm trước ngày khai trường của con, khi nhớ lại những kỉ niệm xưa, ngày còn thơ ấu, ngày đầu tiên cắp sách tới trường. Đồng thời thể hiện tình yêu lớn lao của mẹ. Đoạn văn như nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết trõn trọng, nâng niu tình cảm đó. Bài tập 2: Cho đoạn văn: “... Rồi ông bày tỏ tâm trạng: “Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy”a. Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả? b. Đoạn văn đã sử dụng biện pháp tu từ gì? Tác dụng của biện pháp tu từ ấy? * Gợi ýa.Mẹ tôi “- Tác giả : Ét- môn-đô đơ A-mi-xib. Biện pháp : So sánh “Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố” - Tác dụng: Nhấn mạnh nỗi đau của cha mẹ khi con cái hư hỗn. “Nhát dao đâm vào tim”-nỗi lòng người cha : vô cùng đau đớn vừa buồn, vừa giận con, vùa đau đớn, xót xa, thất vọng vì đứa con đã không xứng với tình yêu và niềm mong đợi của ông.Bài tập 3Kể lại cuộc chia tay đẫm nước mắt của Thuỷ với cô giáo và các bạn thân yêu, Thành đã tâm sự: “Tôi dắt em ra khỏi lớp ...Ra khỏi trường, tôi kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vằng ươm trùm lê cảnh vật.” a. Tại sao Thành kinh ngạc thấy mọi người đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật. b.Đoạn văn này tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì, tác dụng của việc sử dụng nghệ thuật đó?c. Tìm một đoạn văn khác trong truyện cũng có cách miêu tả tâm lí tương tự? * Gợi ý.Thành thấy kinh ngạc vì: Trong ki mọi việc diễn ra bình thường, cảnh vật vẫn êm đẹp, cuộc đời vẫn bình yên thì... hai anh em và gia đình Thành lại đang phải chịu sự mất mát đổ vỡ quá lớn về tình cảm. Nói cách khác, Thành ngạc nhiên vì trong tâm hồn mình đang nổi giông bão vì sắp phải chi lìa đứa em đáng thương thế mà bên ngoài mọi người, đất trời vẫ không có gì thây đổib. Đoạn văn này tác giả đã sử dụng nghệ thuật: Tạo tình huống trớ trêu, đối chọi giữa nội tâm và ngoại cảnh . Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên, tạo vật đẹp đẽ vô tư, bình thản trước cảnh ngộ bất hạnh của con người.-> Làm tăng thêm nỗi buồn sâu thẳm, trạng thái bơ vơ , thất vọng lạc lõng của nhân vật trong truyện =>đó là nét thành công trong nghệ thuật xây dựng truyện của tác giả Khánh Hoài .c. HS tìm : “ trong khi hai anh em Thành ngồi dưới gốc cây hồng xiêm, lòng buồn rười rượi thì : “Đàng đông tròi hửng dần. Những bông hoa thuọc dược trong vườn đã thoáng hiện ra trong màn sương sớm và bắt đầu khoe bộ cánh rực rỡ của mình. Lũ chim sâu, chim chiền chiện nhảy nhót trên cành và chiêm chiếp hót...”Bài tập 4 :Dư­ới đây là một đoạn văn tường thuật buổi khai giảng năm học. Theo em, ĐV có tính LK không? Hãy bổ sung các ý để ĐV có tính LK.“ Trong tiếng vỗ tay vang dội, cô hiệu tr­ởng với dáng điệu vui vẻ, hiền hoà tiến lên lễ đài.( 1)Lời văn sôi nổi truyền cho thày trò niềm tự hào và tinh thần quyết tâm.( 2) Âm thanh rộn ràng phấp phới trên đỉnh cột cờ thúc giục chúng em bu­ớc vào năm học mới.”*Gợi ý:- ĐV thiếu LK vì còn thiếu một số ý+ Cô hiệu tr­ưởng bư­ớc lên lễ đài làm gì?+Lời văn nói trong câu 2 liên quan đến ý gì ở câu 1?+Âm thanh và hình ảnh phấp phới trên đỉnh cột cờ ở câu 3 là tả cái gì?GV HD HS viết lại ĐV.Bài tập 5:Để chuẩn bị viết bài TLV theo đề bài: “ Sau khi thu hoạch lúa, cánh đồng làng em lại tấp nập cảnh trồng màu”, một bạn đã phác ra bố cục nh­ư sau: *MB: Giới thiệu chung về cánh đồng làng em. * Thân bài: + Cảnh mọi ngư­ời tấp nập gieo ngô, đậu. +Những thửa ruộng khô, trơ gốc rạ.+ Ngư­ời ta lại khẩn trư­ơng cày bừa, đập đất.+ Quang cảnh chung của cánh đồng sau khi gặt lúa. * KB: Cảm nghĩ của em khi đứng trư­ớc cánh đồng.Câu hỏi: Bố cục trên đây đã hoàn toàn hợp lí chưa?Nên sửa nh­ư thế nào?*Gợi y:a) Phần TB bố cục chư­a hợp lí, các chi tiết của cảnh xếp lộn xộn.b) Sắp xếp lại theo bố cục trình tự không gian và thời gianVD: Theo (t): +Những thửa ruộng....ra xếp đầu tiên.+ Ngư­ời ta lại......            ( HS tự sắp xếp)Hoạt động 4: Vận dụng- Mục tiêu: phát hiện các tình huống thực tiễn và vận dụng được các kiến thức, kĩ năng trong cuộc sống tương tự tình huống/vấn đề đã học.- Phương pháp: Kiểm tra tự luận- Kĩ thuật:  hỏi và trả lời, trình bày một phút, động não- Thời gian: 15 phútKIỂM TRA 15 PHÚTĐề bài: Đọc câu văn sau và thực hiện các yêu cầu ở bên dưới:         Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói: "Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra".                                                               (Theo Ngữ văn lớp 7, tập 1, trang 7)         a. Câu văn trên được trích trong văn bản nào? Ai là tác giả?         b. Theo emthế giới kì diệu khi bước qua cánh cổng trường là những gì?         d. Nêu ý nghĩa của câu văn.         e. Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về nhân vật người mẹ trong đoạn văn trên* Đáp ána- Văn bản: Cổng trường mở ra- 0,5 điểm-  Tác giả: Lí Lan - 0,5 điểmb. HS có thể trả lời theo những cách hiểu khác nhau nhưng cơ bản đứng ứng những nội dung sau: Thế giới kì diệu ở đây được hiểu là: - Kho tàng tri thức vô tận trong mọi lĩnh vực – 1 điểm- Những bài học đạo đức làm người – 1 điểm- Những tình cảm yêu thương con người và các mối qua hệ như tình bạn bè, thầy trò...1 điểmc. .- Thể hiện tấm lòng, tình cảm của người mẹ đối với con – 1điểm- Nêu vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người – 1 điểmd. * Về kĩ năng : 1 điểm:- Đảm bảo hình thức đoạn văn.- Trình bày rõ ràng đảm bảo sự liên kết mạch lạc.- Diễn đạt trong sáng không mắc lỗi chính tả, diễn đạt. * Về nội dung : HS có thể trình bày theo các ý khác nhau đảm bảo các nội dung cơ bản sau: - Mẹ là người yêu thương con mết mực - 1 điểm - Là người có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, có suy nghĩ sâu sắc – 1 điểm - Mẹ là người có khát khao và niềm tin vào người con của mình – 1 điểmMức độ đánh giá- Mức tối đa: Đáp ứng được yêu cầu đã nêu.- Mức đạt: Bài viết đáp ứng được những yêu cầu chính song còn hạn chế trong cách diễn đạt hoặc nội dung chưa thật hợp lý- Mức chưa đạt: không đảm bảo các yêu cầu trên hoặc không làm. Hoạt động 3: Tìm tòi, mở rộng, sáng tạo- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.- Phương pháp: thảo luận nhóm- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ - Phương tiện: Phiếu học tập- Thời gian: - Sưu tầm và đọc một số văn bản về ngày khai trường.- Tìm hiểu kĩ về tác giả, tác phẩm         - Đọc kĩ các văn bản, đọc diễn cảm, đọc sáng tạo         - Viết đoạn văn biểu cảm về mẹ.         - Câu chuyện cảm động về mẹ sưu tầm. - Chuẩn bị bài mới: Những câu hát về Tình yêu quê hương đất nước, con người: + Đọc văn bản. + Trả lời các câu hỏi trong sgk. + Sưu tầm ca dao. 

Không thẻ bỏ qua các nhóm để nhận nhiều tài liệu hay 1. Ngữ văn THPT 2. Giáo viên tiếng anh THCS 3. Giáo viên lịch sử 4. Giáo viên hóa học 5. Giáo viên Toán THCS 6. Giáo viên tiểu học 7. Giáo viên ngữ văn THCS 8. Giáo viên tiếng anh tiểu học 9. Giáo viên vật lí Để tải trọn bộ chỉ với 50k, vui lòng liên hệ qua Zalo 0898666919 hoặc Fb: Hương Trần