.png)
Bài 22- Tiết 94 : ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ( Tiếp)
Phạm Văn Đồng
I. Mục tiêu
- Chỉ ra được những phương diện biểu hiện đức tính giản dị của Bác Hồ trong văn bản; phát hiện, nhận xét và phân tích được nghệ thuật nghị luận của tác giả ( Cách nêu luận cứ, chọn lọc dẫn chứng, cách kết hợp phương thức biểu đạt); nội dung của văn bản. Trình bày được suy nghĩ và bài học của bản thân về đức tính giản dị- một phẩm chất đáng quý của Bác Hồ
- HS có kĩ năng đọc, hiểu văn bản nghị luận. Đọc diễn cảm và phân tích nghệ thuật và nêu luận điểm và luận chứng trong văn nghị luận.
- HS có tình cảm yêu kính, khâm phục học tập lối sống giản dị trong sáng của Bác.
* Tích hợp: Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
II. Chuẩn bị
1- Giáo viên: Tài liệu, bài soạn, máy chiếu, tranh ảnh Bác Hồ, máy chiếu hắt
2- Học sinh: Bảng nhóm, bút dạ, bài soạn.
III. Phương pháp, kĩ thuật dạy học: - thực hành, phân tích, trao đổi đàm thoại, quy nạp, thảo luận nhóm, cặp đôi….
IV. Tổ chức giờ học
1. Ổn định tổ chức(1p)
2. Kiểm tra bài cũ : Kết hợp với phần khởi động
3- Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung
A. Hoạt động khởi động
Tổ chức trò chơi “ Truyền thư”
Hs hát bài “ Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ”
HS cuối cùng sẽ trả lời câu hỏi trong thư
Từ trò chơi, GV dẫn vào bài: Từ nhận định chung của tác giả về Bác- người chiến sĩ cách mạng cả đời vì nước, vì dân, vì sự nghiệp dân tộc có vô vàn những phẩm chất cao quý, một trong những phẩm chất đó chính là đức tính giản dị. Vậy những biểu hiện cụ thể về đức tính giản dị ấy như thế nào? Tác giả đã lập luận ra sao để làm sáng tỏ sự giản dị đó, và em học tập được gì qua đức tính của Bác? Cô và các em cùng tìm hiểu tiết học ngày hôm nay.
B. Hoạt động hình thành kiến thức
- HS hoạt động cá nhân (1p), chú ý vào đoạn 3,5 của văn bản, trả lời câu hỏi:
H. Để chứng minh đức tính giản dị của Bác, tác giả đã đề cập đến những phương diện nào?
GVKL:
- Trong đời sống hàng ngày và quan hệ với mọi người
- Trong nói và viết
HS chú ý đoạn 3 của văn bản
H. Nêu luận điểm của đoạn văn?
Để làm sáng tỏ luận điểm, tác giả đã đưa ra rất nhiều dẫn chứng, vậy đó là những dẫn chứng nào?
Hs hoạt động nhóm 6 (5p) ý 2 của câu b sgk/41 thực hiện trên phiếu bài tập
Phiếu bài tập: Tìm những chi tiết thể hiện về sự giản dị của Bác trong đời sống, quan hệ với mọi người và nhận xét ?
HSCS Trên máy chiếu hắt, GVNX, KL trên slide
H: Em có nhận xét cách nêu dẫn chứng, lí lẽ và trình tự lập luận của tác giả? Qua đó em hiểu gì về lối sống của Bác?
Gv phân tích thêm về sự lập luận của tg
GV cho Hs quan sát Slide mở rộng về sự giản dị của Bác
Gv bình: Cả một đời bôn ba lo lắng cho vận mệnh dân tộc, có nhiều phẩm chất đáng quý, được nhân dân trong nước và quốc tế yêu mến, kính trọng, nhưng trong đời sống hàng ngày lại vô cùng thanh bạch, giản dị, nhà thơ Tố Hữu đã từng viết:
- Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch chẳng vàng son
Mênh mông áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.
( Bác ơi – Tố Hữu )
GV chiếu đoạn văn 4, “ Nhưng chớ hiểu lầm...thế giới ngày nay”
HSHĐCĐ 2’, trả lời câu hỏi:
H. Chỉ ra các phương pháp lập luận của tác giả trong đoạn văn? Nhận xét về cách lập luận đó? Qua đó khẳng định điều gì?
GV phân tích
C1: Lập luận phản bác
C2: Lập luận nhân- quả
C3,4: Suy luận tương đồng
( Ví dụ Sự giản dị hòa hợp với tâm hồn, tư tưởng, tình cảm cao đẹp nhất: chỉ là cách đặt tên cho các chiến sĩ phục vụ quanh mình bằng
Cái tên: Trường, Kì , Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi)
GV liên hệ lấy ví dụ về các nhà hiền triết: Nguyễn Khuyến, Nguyễn Trãi.... xa lánh xã hội, hưởng cuộc sống an nhàn,
Còn với Bác đó là cuộc sống giản dị nhưng phong phú, cao đẹp hòa hợp với đời sống tinh thần tâm hồn phong phú với những tư tưởng, tình cảm giá trị tinh thần cao đẹp nhất, cả đời giản dị, cả đời cống hiến cho đất nước non sông VN.
- HS theo dõi tiếp đoạn văn cuối
HSHĐCN 2’, trả lời câu hỏi:
H: Tác giả đã chứng minh như thế nào để làm sáng tỏ sự giản dị trong cách nói và viết của Bác?
*Trong cách nói và viết
- Bác nói ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thuộc, mọi người đều biết
- Vì muốn quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.
- Bác viết thật giản dị về những điều lớn lao.
H. Em có nhận xét gì về cách lập luận của tác giả? Qua đó khẳng định điều gì?
HSCS, GVNX, Phân tích, KL
Gv cho học sinh đọc 5 điều Bác Hồ dạy cho thiếu niên nhi đồng
H. Em có nhận xét gì về lời dạy của Bác?( Ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thuộc..).
GV bình: Lời nói, cách viết của Bác vô cùng giản dị, dễ nghe, dễ hiểu, dễ nhớ. Mỗi lời nói, cách viết của Bác có sức hút, sức thuyết phục lạ kì, thể hiện những tư tưởng lớn lao. Lời nói đó tác động tới tình cảm, cảm xúc người đọc người nghe và khiến cho ai cũng cảm phục, quý trọng. Tố Hữu đã viết:
“ Giọng của người không phải sấm trên cao
Ấm từng tiếng thấm vào lòng mong ước,
Con nghe Bác tưởng nghe lời non nước,
Tiếng ngày xưa và cả tiếng mai sau…”
HSHĐCN(1p) trả lời câu hỏi 2 d, c sgk/41
- HS trình bày, chia sẻ
H: Em có nhận xét gì về cách lập luận, sử dụng các dẫn chứng, bày tỏ quan điểm của tác giả đưa ra? (Những d/c đó có sức thuyết phục ko? Vì sao?
- Những chứng cứ rất giàu sức thuyết phục vì: trước hết, tác giả đã đưa ra một hệ thống luận cứ toàn diện, từ bữa ăn, nhà ở đến việc làm, cách nói, cách viết... Sử dụng đa dạng các phương pháp lập luận chặt chẽ. Các dẫn chứng cụ thể, xác thực và rất phong phú. VB “ Đức tính...”, là bài văn nghị luận đặc sắc, tiêu biểu, vậy:
H. Em học tập được gì về cách viết văn nghị luận của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng.
( Trình bày luận điểm rõ ràng, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng chân thực, sinh động...)
* Tích hợp GD tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh
? Qua văn bản em học tập được gì ở Bác?
(+ Ăn mặc giản dị đúng trang phục học sinh.
+ Nói năng tế nhị không nói tục, chửi bậy..
+ tuyên truyền mọi người phải sống giản dị, tiết kiệm...)
- GV: Giản dị là một đức tính, một phẩm chất cao đẹp mà mỗi chúng ta nên có. Giản dị, với mỗi người, thường thể hiện ở lời nói, ở việc làm, thể hiện trong lối sống, trong quan hệ với người xung quanh. Đó là cách ứng xử cao đẹp, nói lên sự hiểu biết của bản thân của mỗi chúng ta.
Gv kể cho Hs nghe một câu chuyện về sự giản dị của Bác “ Bác có phải vua đâu”
C. Hoạt động luyện tập
HS đọc, xác định yêu cầu bài tập.
GV gợi ý Hs làm bài một ý( Gợi ý về nhận xét khái quát, học sinh về nhà nêu các biểu hiện cụ thể
III. Tìm hiểu văn bản
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác Hồ
a. Trong đời sống hàng ngày và quan hệ với mọi người
Với luận điểm rõ ràng, dẫn chứng tiêu biểu, chọn lọc, giàu sức thuyết phục, tác giả đã chứng minh, khẳng định lối sống giản dị, chan hòa với thiên nhiên của Bác đồng thời rất tôn trọng, yêu quý mọi người.
Lập luận chặt chẽ, bình luận, nhận xét sắc sảo khẳng định sự thanh bạch, tao nhã của Bác. Đó là đời sống thực sự văn minh.
b. Trong nói và viết
Cách lập luận chặt chẽ, dẫn chứng cụ thể, thể hiện tư tưởng lớn lao nhưng trong cách nói, cách viết của Bác lại vô cùng giản dị.
IV. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Luận điểm rõ ràng, lí lẽ chặt chẽ, dẫn chứng chân thực, thuyết phục
- Kết hợp chứng minh với bình luận, nhận xét sâu sắc để làm rõ luận điểm
2. Nội dung :
Ca ngợi đức tính giản dị- một phẩm chất cao đẹp của Bác Hồ. Qua đó, nhắc nhở bài học về việc học tập, rèn luyện noi theo tấm gương của Bác.
IV. Luyện tập
Bài tập 1( SGK- T42)
Nhận xét khái quát
Các biểu hiện cụ thể
Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống.
- Chỉ vài 3 món đơn giản
- Lúc ăn không để rơi vãi một hạt
- Cái bát bao giờ cũng sạch
- Thức ăn sắp xếp tơm tất
- Căn nhà sàn chỉ hai ba phòng, hoà cùng thiên nhiên
Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ việc rất lớn, đến việc rất nhỏ.
- Viết thư cho một đồng chí
- Nói chuyện với các cháu mầm non
- §i th¨m tËp thÓ, cá nh©n
- ViÖc g× lµm được ko cÇn ngêi kh¸c gióp
Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, HCT cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết
- Bác nói ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thuộc, mọi ngời đều biết
- Vì muốn quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được
- Bác viết thật giản dị về những điều lớn lao.
HĐHĐCN, thực hiện bài tập( thay đổi yêu cầu)
H. Hãy viết một đoạn văn khoảng ( 5-7 câu ) nêu suy nghĩ của mình về lợi ích của lối sống giản dị với bản thân( gia đình, xã hội)?
* Lưu ý, chọn một trong ba lĩnh vực.
Bài tập 2
- Ý nghĩa của lối sống giản dị?
+ Giản dị là đức tính cần có ở mỗi con người.
+ Giúp mối quan hệ giữa người với người trở nên tốt đẹp hơn.
+ Được mọi người yêu quý, giúp đỡ, cảm thông.
- Liên hệ thực tế bản thân?
Là học sinh : + Ăn mặc giản dị đúng trang phục học sinh.
+ Nói năng tế nhị không nói tục, chửi bậy,…
4. Củng cố(3p):
H. Nêu cảm nghĩ của em về chủ tịch Hồ Chí Minh sau khi học văn bản?
Nếu còn thời gian:
+ Mời HS hát một bài hát về Bác
+ Hoạc bắt nhịp cho Hs hát bài hát “ Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ”,
5. Hướng dẫn học bài(2p)
- Học nội dung bài học đã phân tích. Hoàn thiện bài tập 2. Chuẩn bị tiết: Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động: HS đọc ngữ liệu và trả lời các câu hỏi
Câu hỏi 1: Tác giả của văn bản “ Đức tính giản dị của Bác Hồ” là ai?
A- Minh Huệ B- Viễn Phương C- Phạm Văn Đồng D- Tố Hữu
Câu hỏi 2: Văn bản “ Đức tính giản dị của Bác Hồ” ra đời trong hoàn cảnh nào?
A. Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa hoàn thành năm 1975
B. Khi Bác cùng tham gia chiến đấu cùng các chiến sĩ ở mặt trận Biên giới năm 1950
C. Năm 1945, sau khi Bác đọc Tuyên ngôn độc lập
D. Năm 1970, trong Lễ kỉ niệm 80 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
Câu hỏi 3: Theo em hiểu “ Thanh bạch” là gì?
A. Thanh cao, lịch sự
B. Trong sạch, giản dị
C. Rời bỏ cuộc sống bình thường để sống theo những quy định chặt chẽ của tôn giáo nào đó
D. Xa lánh xã hội và vui với cảnh sống an nhàn
Không thẻ bỏ qua các nhóm để nhận nhiều tài liệu hay 1. Ngữ văn THPT 2. Giáo viên tiếng anh THCS 3. Giáo viên lịch sử 4. Giáo viên hóa học 5. Giáo viên Toán THCS 6. Giáo viên tiểu học 7. Giáo viên ngữ văn THCS 8. Giáo viên tiếng anh tiểu học 9. Giáo viên vật lí Để tải trọn bộ chỉ với 50k, vui lòng liên hệ qua Zalo 0898666919 hoặc Fb: Hương Trần